De ernst van het klimaatprobleem is iets waar iedereen een mening over lijkt te hebben. Maar over feiten kun je helemaal geen mening hebben, daar zijn het feiten voor. Dit is volgens de wetenschap de status van klimaatverandering.

Schoenmaker blijf bij je leest

Onder nieuwsberichten over klimaatverandering of op onze social media kanalen, zien we nog regelmatig discussies over de status van het klimaatprobleem. Is het echt zo erg als wordt beweerd? Het klimaat veranderde toch altijd al?

Maar al die mensen met meningen zijn – meestal - geen klimaatwetenschappers (no offense.) En als we eerlijk zijn; wij ook niet allemaal. Natuurlijk hebben we experts in huis, maar wij specialiseren ons met name in de oplossingen om klimaatverandering tegen te gaan. Gaat het om de ernst van het klimaatprobleem zelf dan baseren wij ons op de experts op dat gebied: de klimaatwetenschap.

Wie zijn die klimaatexperts?

Je kunt pas een goed gesprek voeren over de oplossing van een probleem, als je het eens bent over wat het probleem is. Daarom richtten de Verenigde Naties in 1988 het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) op. Het IPCC brengt ongeveer elke vijf jaar een rapport uit over de status van het wereldwijde klimaatonderzoek. Bij die rapporten zijn duizenden wetenschappers vanuit de hele wereld betrokken, ook uit Nederland. Samen vatten zij de stand van de wetenschap samen, die de basis vormt voor de politieke onderhandelingen.

De oorzaak van klimaatverandering

Klimaatverandering heeft verschillende oorzaken, zoals de toename van broeikasgassen in de lucht, de activiteit van de zon en vulkaanuitbarstingen. De broeikasgassen zijn de afgelopen jaren sterk toegenomen. Deze gassen zorgen ervoor dat de aarde warm wordt gehouden, maar met te veel broeikasgassen wordt de deze juist te heet. Dit laatste is nu het geval. Wetenschappers hebben vastgesteld dat het klimaat overduidelijk is opgewarmd door de mens. Dit komt onder anderen door het winnen van fossiele brandstoffen zoals aardolie, aardgas en steenkool.

Foto van koraalriffen

De laatste keer dat de huidige hoeveelheid CO2 in de lucht voorkwam, is drie tot vijf miljoen jaar geleden toen de zeespiegel 10 tot 20 meter hoger lag dan nu.

Wat is op dit moment de stand van de wetenschap over klimaatverandering?

Het klimaat verandert steeds sneller en de gevolgen van klimaatverandering zijn ook al duidelijk merkbaar. Toch schrikken wij er ook best wel weer van als we alles achter elkaar opsommen:

Zeespiegel stijgt harder dan verwacht

Eerder berekende het KNMI dat de zeespiegel in 2100 met maximaal 1 meter zou stijgen ten opzichte van vorige eeuw. Het KNMI heeft de berekende zeespiegelstijging nu bijgesteld naar 1,2 meter. Dit kan zelfs nog meer worden, namelijk 2 meter, als het ijs op Antarctica sneller smelt dan gedacht.

Bij een temperatuurstijging van 1,5 graad bestaat de kans dat Groenland en delen van Antarctica gaan smelten. Het laatste IPCC rapport liet al zien dat die opwarming van 1,5 graad in 2030 wordt bereikt. Als we niets doen aan de uitstoot van broeikasgassen kan het verschil in zeespiegel in de komende tachtig dus jaar enorm gaan oplopen.

Ook heeft het smelten van het zomerijs in de meeste Groenland en Antarctica enorme invloed op de dieren die in dit gebied leven. De voorspelling is dat in het jaar 2035 het zomerijs hier definitief zal verdwijnen. De ijsbeer verliest daarmee zijn leefgebied.

Huizen aan zee

Wat als de zeespiegel sneller stijgt dan Nederland aankan?

 Door klimaatverandering stijgt de zeespiegel en wordt die strijd steeds belangrijker.

Lees meer

Extreem weer neemt toe

Regenbuien en vooral de zwaarste zomerbuien zullen steeds extremer worden. Ook de kans op gevaarlijke valwinden neemt toe. Bij valwinden kunnen grote krachten vrijkomen die in één keer veel schade aan kunnen brengen in een groot gebied.

Naast extreme regenval hebben we de afgelopen jaren ook de
lange, hete, droge zomers meegemaakt. De kans op extremere hittegolven, droogtes, bosbranden, mislukte oogsten en de verspreiding van ziektes worden daardoor groter. Ons klimaat is langzaam steeds meer aan het veranderen in een Zuid-Europees klimaat.

De kans
op extreem weer neemt toe door het veranderende klimaat. De manier waarop hoge- en lagedrukgebieden zich verplaatsen hangt mede af van de straalstroom, een krachtige westenwind op grote hoogte in de atmosfeer. Deze stroom is door klimaatverandering waarschijnlijk een stuk zwakker geworden waardoor extreme regenval of hitte zich minder snel verplaatsen en dus langer in één gebied blijven hangen. We krijgen zo langer met hetzelfde weertype te maken. Dit zagen we afgelopen zomer gebeuren toen delen van Limburg overstroomde door regenbuien werd belaagd terwijl er in Canada en delen van de Verenigde Staten een extreme hittegolf plaats vond.

De natuur wordt bedreigd

De oceanen nemen ongeveer 30 procent van de CO2 op die de mens uitstoot. Dit vertraagt het broeikaseffect, maar het zorgt ook voor verzuring van het water. Dit heeft grote gevolgen voor schaaldieren en koraalriffen. Ongeveer 70 tot 90 procent van de ondiepe koraalriffen verdwijnen namelijk bij een opwarming van 1,5 graad. Bij een opwarming van 2 graden verwijderen ze zelfs helemaal. Dat zou een ramp zijn, omdat maar liefst 25 procent van alle dieren in de oceaan bij dit soort koraalriffen leven en er wereldwijd meer dan 500 miljoen mensen direct afhankelijk zijn van koraalriffen voor voedsel en werk.

Kort samengevat is het erg belangrijk dat we de snelheid waarmee het klimaat verandert bepreken. Dit kan door de doelstelling van Parijs te halen zodat we de opwarming van de aarde beperken tot 1,5 graad. Wil je weten hoe je hier jouw steentje aan bij kan dragen? Lees dan hier meer over wat jij kunt doen!

Bekijk alle artikelen over: