Broeikasgassen, zoals CO2en methaan, houden warmte in de atmosfeer vast. Door de grote menselijke uitstoot van broeikasgassen, met name door het gebruik van fossiele brandstoffen, stijgt daarom de wereldwijde temperatuur. De temperatuurstijging heeft weer gevolgen voor neerslag, ijssmelt, zeespiegelstijging en verwoestijning.

Stijging zet door

Volgens het IPCC, het gezaghebbende klimaatpanel van wetenschappers van de Verenigde Naties, zal de temperatuurstijging die sinds het begin van de 20e eeuw wordt gemeten, in de 21e eeuw versneld doorzetten. In de afgelopen honderd jaar steeg de temperatuur gemiddeld 0,74 graden. In de nieuwe eeuw zal de opwarming minimaal twee keer zo snel verlopen. De meest pessimistische scenario's gaan zelfs uit van een gemiddelde temperatuurstijging tot 6 graden in 2100.

Vertraging

Het proces van temperatuurstijging wordt gekenmerkt door enige vertraging. Dit komt omdat broeikasgassen langere tijd in de atmosfeer blijven hangen. De broeikasgassen die nu worden uitgestoten, zorgen daarom ook in de toekomst nog voor verhoging van de temperaturen (samen met de extra broeikasgassen die dan worden uitgestoten). Dit betekent dat het ongebruikelijke weer, dat we nu overal op aarde beginnen te zien, in feite het gevolg is van de uitstoot tot pakweg dertig tot veertig jaar geleden. De meest ingrijpende gevolgen van de klimaatverandering die we nu al hebben veroorzaakt, moeten nog komen.

Op dit moment hebben we al zoveel broeikasgassen de lucht in gepompt, dat de gemiddelde temperatuur op aarde 1 graad hoger is dan voor de industriële revolutie. Dat betekent dat er nog maar een halve graad bij mag komen willen we ons aan de afspraken houden van het klimaatakkoord in Parijs uit 2015. Daar sprak de wereld af dat de temperatuur op aarde ruim onder de 2 graden moet blijven.

Betekent dat de we wat betreft de uitstoot halverwege zijn? Nee, door het vertragende effect zitten er zoveel extra broeikasgassen in de lucht, dat de 1,5 graad opwarming nauwelijks nog te voorkomen is. Gaan we door met de huidige uitstoot, dan is de kans groot dat we binnen 6 jaar de hoeveelheid broeikasgassen hebben uitgestoten die nodig is om tot de 1,5 graad opwarming te komen. Nog 20 tot 30 jaar op deze voet, en dan bereiken we ook het punt dat 2 graden opwarming onvermijdelijk wordt.

Grote gevolgen

De gevolgen van een temperatuurstijging van twee graden zijn al zeer ingrijpend: het aantal mensen met ernstige watertekorten zal oplopen van 1.5 tot 3 miljard en veel ecosystemen, zoals de Noordpool, koraalriffen zullen grotendeels verdwijnen. Bij drie graden loopt het aantal mensen met ernstige watertekorten op tot boven de vijf miljard en wordt 30% van de biodiversiteit bedreigd.