Door klimaatverandering stijgt de wereldwijde temperatuur. Een van de gevolgen van deze temperatuurstijging is het stijgen van de zeespiegel. Zeespiegelstijging wordt veroorzaakt door een toename van de hoeveelheid water in de oceanen.

Water zet uit

Maar de grootste toename is te wijten aan het uitzetten van water als gevolg van de hogere temperatuur. Hoe warmer water wordt, hoe meer volume het inneemt. Elke graad die het water opwarmt, levert ongeveer een meter zeespiegelstijging op. Water warmt minder snel op dan lucht, waardoor tot dusverre de graad opwarming van de atmosfeer heeft geleid tot een zeespiegelstijging van ongeveer 20 centimeter.

Smeltend ijs

Het smelten van gletsjers en ijskappen dragen bij aan de hoeveelheid water in de oceanen. Dat gebeurt bijvoorbeeld in Groenland en Antarctica, waar de randen van de grote ijskap aan het smelten zijn. Alleen landijs draagt bij aan de hoeveelheid oceaanwater. Het smelten van zee-ijs, zoals het smelten van de Noordpool, heeft geen invloed op de hoogte van de zeespiegel. Dit werkt hetzelfde als ijsklontjes in een glas water: als die smelten stijgt het niveau in het glas ook niet. Omdat grote ijskappen samengepakt en goed geïsoleerd zijn, reageren ze traag op temperatuurstijging. Toch verwachten wetenschappers dat door smelt van ijskappen de zee de komende eeuw met één meter kan stijgen.

Hoe ver stijgt de zeespiegel?

Alle oorzaken gecombineerd is de verwachting dat de zeespiegel tot het jaar 2100 met anderhalve meter kan stijgen. Sommige wetenschappers verwachten zelfs met 4 meter. De daadwerkelijke stijging is vooral afhankelijk van de temperatuurstijging deze eeuw, en daarmee van de hoeveelheid fossiele brandstoffen die de mensheid nog gaat verstoken. De komende eeuw zal het volgens het KNMI 2,6 tot 4,8 graden warmer worden. Dat is meer dan wat bij klimaatconferentie in Parijs als maximum is afgesproken (2 graden), maar minder dan het meest pessimistische scenario van verschillende klimaatmodellen (6 graden).

Niet overal stijgt de zeespiegel even veel. Dit komt doordat op sommige plekken de bodem daalt, en op andere plekken de bodem stijgt, waardoor de relatieve zeespiegelstijging kan verschillen. Ook zorgt de draaiing van de aarde en de zwaartekracht voor verschillen in de zeespiegel. Het is wel zeker dat de stijgende zeespiegel veel eilanden en kusten in gevaar zal brengen. Om overstromingen te voorkomen, moeten landen als Nederland flink investeren in zowel klimaatbuffers als dijkverzwaring om het water tegen te houden. De Verenigde Naties verwachten dat de stijging van de zeespiegel leidt tot de toename van het aantal klimaatvluchtelingen uit gebieden die niet de (financiële) middelen hebben om zich te wapenen tegen het wassende water.