Vluchtelingen zijn mensen die hun woongebied ontvluchten door angst voor geweld of hun leven. Zo vluchten er veel mensen uit oorlogsgebieden op zoek naar veiligheid. Maar er zijn ook mensen die hun woonplaats of land verlaten door de effecten van klimaatverandering en de opwarming van de aarde. Deze mensen worden klimaatvluchtelingen genoemd.

Klimaatvluchtelingen emigreren door de gevolgen van de opwarming van de aarde zoals droogte, verwoestijning, stijging van de zeespiegel, overstromingen en extreme weersomstandigheden. Deze gevolgen kunnen het leven van mensen in gevaar brengen door grote natuurrampen als orkanen, tsunami’s en aardbevingen, of water en voedseltekorten. Doordat gebieden door klimaatverandering onbewoonbaar worden gaan mensen op zoek naar een nieuwe verblijfsplaats waar zijn wel veilig zijn en waar er genoeg water en voedsel beschikbaar is. Deze migratiestromen en schaarste kunnen leiden tot meer conflict.

De eerste klimaatvluchtelingen

In 2014 zijn de eerste officiële klimaatvluchtelingen erkend. Het gaat om een gezin op het eiland Tuvalu in de Stille Oceaan. Deze eilandengroep dreigt te verdwijnen door de stijgende zeespiegel. Het gezin heeft op basis van deze gevaren een verblijfsvergunning in Nieuw-Zeeland gekregen. Dit is bijzonder omdat volgens de Verenigde Naties vluchtelingen alleen beschermd worden op basis van ras, godsdienst, nationaliteit, sociale groep of politieke overtuiging. Klimaatverandering staat niet in dit rijtje.

Een toenemend probleem

De Verenigde Naties verwachten dat in 2050 in totaal 50 tot 200 miljoen mensen zijn gevlucht voor het klimaat. Momenteel zijn er al miljoenen mensen op de vlucht voor natuurverschijnselen. De verwachting is dat in Bangladesh in 2050 al 17 procent van het land verdwijnt door de stijgende zeespiegel. Dit kan leiden tot 20 miljoen klimaatvluchtelingen. Ook de Malediven zijn in gevaar door de stijgende zeespiegel. De bewoners op deze eilanden hebben steeds minder ruimte om op te leven en de eilanden kunnen over een aantal jaren verdwenen zijn.

In veel warme gebieden zoals landen in de Hoorn van Afrika, Marokko en de Gobi woestijn zijn er andere problemen. Door de hogere temperaturen wordt het er steeds droger. Deze droogte zorgt ervoor dat er minder water beschikbaar is en dat landbouwgewassen niet goed groeien. Er is daardoor niet genoeg voedsel beschikbaar waardoor er honger en armoede ontstaat. Door de schaarste migreren er steeds meer mensen naar andere gebieden.