Flexibiliteit op het stroomnet betekent dat we het gebruik, de opwekking of opslag van elektriciteit tijdelijk kunnen aanpassen aan de beschikbare ruimte op het net. Hierdoor kunnen we het bestaande elektriciteitsnet beter benutten en netcongestie verminderen.
Het woord flexibiliteit komt steeds vaker terug in artikelen en rapporten over onze elektriciteitsvoorziening. Dat is niet zonder reden. Door de energietransitie gebruiken én wekken we steeds meer elektriciteit op. Denk aan zonnepanelen, elektrische auto´s en warmtepompen. Daardoor wordt het steeds belangrijker om vraag en aanbod van stroom slim op elkaar af te stemmen. Niet alleen voor netbeheerders, maar ook voor bedrijven, buurten en huishoudens.
In een duurzaam energiesysteem spelen zon en wind een steeds grotere rol. Omdat deze energiebronnen afhankelijk zijn van het weer, is de hoeveelheid stroom die ze opwekken niet constant. Tegelijkertijd groeit de vraag naar stroom, maar niet altijd op de momenten dat er veel duurzame elektriciteit beschikbaar is.
Flexibiliteit helpt om vraag, opwek en opslag beter op elkaar af te stemmen, zodat vraag en aanbod van stroom voortdurend in balans blijven. In de rest van dit artikel lees je hoe flexibiliteit daarbij helpt en welke rol het speelt op verschillende niveaus van het stroomnet.
Op het niveau van het landelijke hoogspanningsnet (het landelijke netwerk dat elektriciteit over grote afstanden vervoert) is flexibiliteit vooral nodig doordat er steeds meer stroom uit zon en wind wordt opgewekt. Omdat deze productie wisselt – het weer is niet constant, en dus de stroomopwek ook niet – zijn er verschillende manieren nodig om het systeem in balans te houden.
Voorbeelden van flexibel stroomgebruik op het hoogspanningsnet:
TenneT, de netbeheerder van het landelijke hoogspanningsnet, zorgt ervoor dat het landelijke systeem in balans blijft en regelt dit via de zogeheten onbalansmarkt.
Op het middenspanningsnet (het regionale netwerk dat elektriciteit verdeelt naar wijken en bedrijven) draait flexibel elektriciteitsverbruik vooral om het voorkomen van overbelasting van het net, ook wel netcongestie genoemd. De capaciteit van dit deel van het stroomnet is namelijk beperkt.
Een belangrijke voorbeeld van flexibiliteit om overbelasting op dit niveau te voorkomen zijn energiehubs: samenwerkingsverbanden waarin bedrijven en soms ook huishoudens in een gebied afspraken maken over het gebruik, de opwekking, de opslag en de omzetting van elektriciteit. Door die afstemming kan er meer worden gedaan met een aansluiting die het regionale net nog wél aankan.
Op het laagspanningsnet, het lokale netwerk dat stroom levert aan woningen, gaat flexibiliteit vooral over het voorkomen dat het transformatorhuisje in de buurt overbelast raakt. Dit kan door slim om te gaan met stroom, bijvoorbeeld door elektrische auto’s niet op te laden tijdens piekuren.
Ook slimme varianten van apparaten zoals laadpalen, warmtepompen, omvormers en thuisbatterijen kunnen helpen om vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen. Zogeheten Home Energy Management Systemen (HEMS) die apparaten onderling met elkaar laten communiceren zodat er niet teveel stroom tegelijk gebruikt wordt, kunnen daar een belangrijke rol bij spelen.
Flexibiliteit op het stroomnet betekent dat vraag, aanbod of opslag van elektriciteit slim wordt aangepast aan de beschikbare netcapaciteit. Op het hoogspanningsnet draait dit om balans in het energiesysteem, op het middenspanningsnet om het voorkomen van netcongestie en op het laagspanningsnet om het verminderen van piekbelasting in woonwijken.
Flexibiliteit op het stroomnet betekent dat het gebruik, de opwekking of de opslag van elektriciteit tijdelijk wordt aangepast aan de beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet. Zo kunnen vraag en aanbod van stroom beter op elkaar worden afgestemd. Dat helpt om het stroomnet efficiënter te benutten, netcongestie te verminderen en meer duurzame energie in te passen.
Door de energietransitie gebruiken en wekken we steeds meer elektriciteit op. Denk aan zonnepanelen, elektrische auto's en warmtepompen. Tegelijkertijd is duurzame energie afhankelijk van het weer, waardoor vraag en aanbod niet altijd samenvallen. Flexibiliteit helpt om pieken en dalen op te vangen en het elektriciteitsnet beter te benutten.
Nee. Netcongestie betekent dat het elektriciteitsnet op bepaalde momenten of locaties zijn maximale capaciteit bereikt. Flexibiliteit is juist een manier om netcongestie te voorkomen of te verminderen. Door het gebruik, de opwekking of opslag van elektriciteit slim te verschuiven, ontstaat er meer ruimte op het net.
Flexibiliteit is niet alleen belangrijk voor netbeheerders. Ook bedrijven, energiecoöperaties en huishoudens kunnen bijdragen. Bijvoorbeeld door een elektrische auto op een slim moment op te laden, een thuisbatterij te gebruiken of apparaten automatisch aan te sturen wanneer er voldoende ruimte is op het stroomnet.
Voorbeelden van flexibiliteit zijn het slim opladen van een elektrische auto, het tijdelijk uitstellen van een warmtepomp of industrieel proces, het opslaan van elektriciteit in een batterij en het terugleveren van opgeslagen stroom op een later moment. Ook het afstemmen van energieverbruik op momenten met veel zon of wind is een vorm van flexibiliteit.
Een Home Energy Management System (HEMS) is een slim systeem dat het energieverbruik in huis automatisch aanstuurt. Het kan bijvoorbeeld de warmtepomp, laadpaal of thuisbatterij laten werken op momenten waarop er veel duurzame stroom beschikbaar is of het elektriciteitsnet minder belast is. Zo helpt een HEMS om energie slimmer te gebruiken en kosten te besparen.
Hoe werkt het Nederlandse energiesysteem? Wie zorgt ervoor dat er altijd elektriciteit uit het stopcontact komt? En welke rol spelen TenneT, regionale netbeheerders, energieleveranciers en
Binnen een energiegemeenschap is het mogelijk om opgewekte stroom van de ene deelnemer te verrekenen met gebruikte stroom van een ander. Dit noemen we energiedelen. In dit artikel leggen we uit hoe
De manier waarop huishoudens betalen voor het gebruik van het stroomnet gaat veranderen vanaf 2029. Wie veel stroom gebruikt op momenten dat het druk is op het net krijgt een hogere rekening dan wie