Als het over klimaatverandering gaat, dan wordt meestal gewezen naar CO2 als oorzaak. Dat klopt, maar CO2 is niet het enige broeikasgas waar we als mensheid steeds meer van uitstoten. Een ander broeikasgas waarvan de concentratie sterk toeneemt is methaan (CH4).

Methaan krachtiger dan CO2

Methaan is een heel krachtig broeikasgas en houdt wel 23 keer meer warmte vast dan dezelfde hoeveelheid CO2. Methaan heeft wel een minder lange levensduur in de atmosfeer dan CO2. Omdat CO2 langer in de atmosfeer blijft, en de uitstoot hiervan het grootste is, heeft CO2 wel het grootste effect op het klimaat. Naast broeikasgas is methaan ook een brandstof. Zo is methaan het belangrijkste bestandsdeel in aardgas en biogas, waarmee de meeste mensen in Nederland hun huizen verwarmen en koken.

Waar komt methaan vandaan?

Methaan wordt op natuurlijke wijze geproduceerd door bacteriën bij de afbraak van dode planten en dieren. Methaan ontstaat vooral in natte natuurgebieden als moerassen en venen, maar wordt bijvoorbeeld ook geproduceerd in onze darmen. De belangrijkste bronnen van het stijgende methaan gehalte zijn rijstteelt en de veehouderij. Methaan producerende bacteriën bevinden zich in de ondergelopen bodems van de rijstvelden en in de pens van koeien. Omdat we wereldwijd steeds meer vlees eten, heeft dit een groot effect op de hoeveelheid methaan die in de lucht komt. Ook komt methaan vrij bij het verbranden van fossiele brandstoffen. Een nieuwe bron van CH4 is het zogenaamde kraken, dat wordt gebruikt om schaliegas te onttrekken uit de bodem.

Terugkoppelingen

Wetenschappers zijn bovendien verontrust over het effect van klimaatverandering op de methaan concentratie in de lucht. Door de stijgende temperatuur ontdooit er namelijk steeds meer permafrost op de toendragebieden van onder andere Siberië in Rusland. Daar zit veel methaan in opgeslagen, wat door het ontdooien vrijkomt. Dat kan het broeikaseffect versterken en zo klimaatverandering versnellen. De smeltende toendra is een voorbeeld van terugkoppelingsmechanismes.