Laatst werd duidelijk dat de aarde al met één graad is opgewarmd. Eén graad. Wat is nu één graad? In een nieuwe ‘klimaatprobleem voor dummies’ leggen we uit welke grote gevolgen, kleine verschillen in de gemiddelde temperatuur veroorzaken. 

Hevige regen en overstromingen

“Er zijn weinig weerfenomenen zo direct toe te schrijven aan de opwarming van het klimaat als het vaker voorkomen van heftigere regenbuien”, zegt Geert Jan van Oldenborgh van het KNMI in de Staat van het Klimaat. Dit komt doordat bij een opwarmend klimaat de hoeveelheid waterdamp in de lucht toeneemt. En dus valt er ook meer naar beneden. 

Droogte en mislukte oogsten

Ook droogtes komen vaker voor door klimaatverandering. Zuid-Afrika wordt op dit moment getroffen door de grootste droogte in 112 jaar. Met mislukte oogsten en een mogelijke verdubbeling van het aantal mensen met honger als gevolg. In Europa zijn de gevolgen milder, maar ook wij zijn de laatste jaren door periodes van langdurige droogte getroffen. Grote bosbranden zoals in Spanje afgelopen zomer zullen in zuidelijk Europa vaker voorkomen.

Klimaatverandering werkt ook door op El Niño, het weerfenomeen dat eens in de paar jaar wereldwijd het weer in de war stuurt. Dat betekent nog meer droogtes en overstromingen. Deze winter was het behoorlijk raak. In Midden-Amerika en Colombia, zuidelijk Afrika en Ethiopië, Indonesië en Papoea Nieuw Guinea zijn oogsten mislukt en is veel vee gestorven door de droogte. Anderhalf miljoen mensen hebben voedselhulp nodig. 

Oorlog

Klimaatverandering is natuurlijk nooit dé oorzaak van een oorlog, maar het kan wel bijdragen aan het ontstaan daarvan. De oorlog in Syrië is mede veroorzaakt door de droogte in het noordoosten van het land. Boeren trokken massaal naar de toch al overvolle steden. Die enorme toestroom heeft het conflict in de hand gewerkt. Wetenschappers berekenden dat zonder klimaatverandering zo’n uitzonderlijke droogte hoogst onwaarschijnlijk is. 

Veranderende natuur

Met het stijgen van de temperatuur op aarde veranderen de leefgebieden van dieren overal ter wereld. Aanpassen of verhuizen is niet altijd mogelijk. De broedstranden van zeeschildpadden zijn in gevaar door zeespiegelstijging en ijsberen komen niet meer aan voedsel doordat de ijsschotsen met zeerobben waarop ze jagen smelten. Wereldwijd is, onder andere door klimaatverandering, nu al een vijfde van het koraal afgestorven. Wetenschappers meldden onlangs dat het Great Barrier Reef bij Australië nu op het punt staat ernstig te worden aangetast. 

Ziektes 

Op dit moment vallen de gevolgen voor de gezondheid van de mens gelukkig nog mee. Maar doordat ziekteverspreiders zoals muggen zich verder noordelijk kunnen verspreiden, wordt het risico op dit soort ziektes groter. Kijk bijvoorbeeld naar het zikavirus. In Nederland is het hooikoortsseizoen al behoorlijk verlengd. Afgelopen jaar zaten mensen zelfs aan het kerstdiner te sniffen.

Bekijk alle artikelen over: