Windenergie
Klimaatwoordenboek

Windenergie: een duurzame energiebron

Wind en windmolens worden al eeuwen gebruikt om energie op te wekken. De oude Egyptenaren maakten al gebruik van zeilboten en in Perzië maalden ze meel met windmolens. Tegenwoordig gebruiken we windmolens voor het opwekken van groene stroom. We vertellen je alles wat je moet weten over windenergie en geven antwoord op de meest belangrijke vragen.

Hoe werkt stroom uit wind?

Een windmolen is eigenlijk een grote, omgekeerde ventilator. In plaats van stroom om te zetten in wind, zet hij wind om in groene stroom. Het waait niet overal even hard, dus hoeveel een windmolen opwekt hangt af van zijn locatie.

De wind waait niet altijd en niet altijd even hard. Daarom is het belangrijk dat we windenergie kunnen opslaan in accu’s en dat er een oplossing is voor de periode (bijvoorbeeld in de winter) dat er geen wind is.  

Wat zijn de voordelen van windenenergie?

  • Bij de verbranding van fossiele brandstoffen (aardgas, olie en kolen) komt CO₂ vrij en daardoor warmt de aarde langzaam op. Doordat bij de opwekking van stroom uit wind geen gebruik gemaakt wordt van fossiele brandstoffen, draagt het niet bij aan klimaatverandering.
  • Windenergie raakt nooit op, zeker niet in een land als Nederland.
  • Windenergie is een van de goedkoopste vormen van energie.

Zijn er ook nadelen van windenergie?

  • Eén van de nadelen van windturbines is de slagschaduw die ze veroorzaken. Omwonenden ervaren dat als zeer hinderlijk. Vooral in de wintermaanden, als de zon laag staat, kun je dan de krant niet lezen in huis. Tegenwoordig worden turbines voorzien van zogenaamde zonlichtsensoren. Daardoor gaan ze bij een lage zoninval even uit. Kun je rustig je krantje lezen.
  • Ook geluidsoverlast is een veelgehoorde klacht over windmolens. Vooral als er weinig omgevingslawaai is. De modernste en geluidsarme windmolens reduceren die geluidsoverlast behoorlijk.
  • Sommige vogelsoorten zijn erg gevoelig voor een verstoring van hun voedsel-, rust- en broedgebied. Vaak hoor je ook dat vogels zich tegen turbines te pletter vliegen. Volgens schattingen komen er jaarlijks 50.000 vogels op deze manier aan hun einde. Als je daar het aantal vogels tegenover zet die het slachtoffer worden van het verkeer (circa 2 miljoen per jaar) dan lijkt deze schade wel binnen de perken te blijven.

Kansen voor nieuwe natuur door de aanleg van windparken

Zeezoogdieren en jonge vissen ondervinden de meeste overlast in de aanlegfase van een windpark. Geluid verstoort en draagt ver onder water. Toch liggen ook hier kansen om een balans te creëren waarbij natuur en gebruik samengaan.

Zo mag er in een straal rondom offshore windmolenparken geen sleepnetvisserij plaatsvinden. Hierdoor is een oppervlakte ter grootte van de provincie Groningen voor sleepnetvisserij verboden terrein. Daar kan de natuur zich ontwikkelen. Om die nieuwe natuur een handje te helpen, worden rondom de windmolens kunstmatige riffen aangelegd waar oesters worden uitgezet. De oesters doen dienst als waterfilter en vormen een voedselbron voor vissen waaronder de zeebaars.

Groene stroom checker

Is jouw groene stroom wel écht groen?

Niet alle groene stroom is écht groen. Met de groene stroom checker controleer je snel & makkelijk waar jouw stroom vandaan komt!

Ontdek snel waar jouw groene stroom vandaan komt!

Windenergie: van weerstand naar betrokkenheid

Bijna overal in Nederland zie je ‘littekens’ in het landschap. Denk bijvoorbeeld aan hoogspanningsmasten, een net van snelwegen dwars door Nederland en torenhoge flats. Ook de mogelijke komst van windmolens stuit vaak op behoorlijk verzet bij omwonenden, vooral als het om de grote exemplaren gaat.

De uitdaging waar we nu voor staan in Nederland is hoe we de plaatsing van windmolens kunnen verenigen met mens, natuur en landschap. Dat moet mogelijk zijn, want de meeste mensen beseffen gelukkig maar al te goed dat we allemaal een deel van de oplossing zijn en moeten overstappen op duurzame energie.

Veel bewoners willen graag zelf aan de slag met duurzame energie. Dat zie je aan de honderden duurzame burgerinitiatieven die de afgelopen jaren in Nederland zijn ontstaan. Mensen gaan in straten, buurten, dorpen en steden samen aan de slag met energiebesparing, zonneprojecten én windenergie. En wist je dat windprojecten waarin bewoners participeren een veel grotere kans van slagen hebben? Deze projecten verlopen veel soepeler dan windprojecten waar geen bewoners bij betrokken zijn. Als mensen kunnen meedoen en meebeslissen smelt de weerstand tegen windmolens weg. 

In Nederland opgewekte groene stroom

Duurzaam opgewekte stroom, zoals via windmolens, noemen we ook wel groene stroom. Groene stroom is elektriciteit die is opgewekt uit duurzame bronnen zoals waterkracht, wind, zon, aardwarmte en biomassa. Doordat bij de opwekking van stroom uit deze bronnen geen gebruik gemaakt wordt van fossiele brandstoffen (zoals aardgas en kolen), draagt het niet bij aan klimaatverandering.

Wil je meehelpen aan meer groene stroom in Nederland, kies dan voor Nederlandse groene stroom. Alleen dan draag je eraan bij dat het aanbod van duurzame energie in ons land groeit. Zo hoeven we steeds minder gebruik te maken van kolen of aardgas. En zijn we minder afhankelijk van anderen, Rusland in dit geval. Met onze Groene stroom checker controleer je heel snel waar jouw groene stroom vandaan komt.

Hoe kan ik zelf bijdragen?

  • Kies voor een energieleverancier die echte (in Nederland opgewekte) groene stroom levert. 
  • Sluit je aan bij een duurzaam windproject in jouw omgeving. Op deze manier profiteer je niet alleen van lokale duurzame energie maar draag je ook bij aan meer groen