Met de term ecologische voetafdruk (of mondiale voetafdruk) wordt het totale oppervlak aan grond (en water) bedoeld dat een individu direct en indirect gebruikt om zijn eigen levenstandaard overeind te houden. Op die manier wordt berekend of we meer ruimte nodig hebben dan de aarde bezit, en of we de planeet dus overvragen.

Waar gebruiken we ruimte voor?

De ecologische voetafdruk is een combinatie van de ruimte die nodig is om ons eten en onze spullen te maken, en de ruimte die ons energiegebruik inneemt. Bij de eerste wordt bijvoorbeeld meegenomen hoeveel katoen er nodig is voor onze kleding, hoeveel papier we gebruiken, en hoeveel vlees en groente we eten. Ook ons huis en de wegen die we gebruiken tellen mee. De ruimte voor de energie die we gebruiken, wordt weergegeven in de oppervlakte aan bos dat nodig zou zijn om de CO2-uitstoot te compenseren. Dit deel van de voetafdruk wordt onze 'carbon footprint' genoemd.

Verschil in voetafdruk

Het zal geen verrassing zijn dat iemand uit een ontwikkelingsland die zijn eigen eten verbouwt en geen toegang tot elektriciteit heeft, een lagere voetafdruk heeft dan een gemiddelde Europeaan of Amerikaan. In het Living Planet Report dat het Wereld Natuur Fonds jaarlijks uitbrengt, berekende de organisatie dat als iedereen zou leven als een gemiddelde inwoner van de Europese Unie, er 2,8 planeten nodig zouden zijn om die levensstijl duurzaam te onderhouden. De EU gaat dus ver over de draagkracht van de aarde heen.

Volgens het Global Footprint Network, dat gespecialiseerd is in voetafdrukmetingen, heeft een gemiddelde Nederlanders een voetafdruk van 6,5 hectare, wat betekent dat het 6,5 hectare nodig heeft om zo te leven als wij doen. En dit terwijl er wereldwijd per persoon maar 1,7 hectare beschikbaar is.

De gevolgen van een hoge voetafdruk

Bij een hoge ecologische voetafdruk wordt een groot beroep gedaan op de totale beschikbare ruimte op aarde. Dit kan zich op verschillende manieren uiten, bijvoorbeeld overbevissing van kustwateren, schaarste van landbouwgronden en met name ontbossing (en daarmee achteruitgang van de mondiale biodiversiteit en verlaging van de CO₂-opslag).

Wil je precies berekenen wat jouw voetadruk is? Doe de voetadruktest van het Wereld Natuur Fonds!