Je wil wel zonnepanelen op je dak, maar de buurman vertelt dat het niet meer zoveel oplevert als voorheen omdat de overheid de regels verandert. Collega Tijmen legt uit hoe het zit met de huidige en toekomstige regelingen voor zonnepanelen.

Hoe het nu werkt: salderen

Zonnepanelen op je dak wekken elektriciteit op. Een deel van die stroom gebruik je direct zelf, bijvoorbeeld als je de afwasmachine aanzet terwijl de zon schijnt. De elektriciteit van je panelen wordt dan meteen in huis gebruikt. Maar als iedereen naar werk en school is, alle lampen netjes uit staan en de zon schijnt, wekken de zonnepanelen nog steeds stroom op. Maar waar gaat die stroom heen? Die gaat het elektriciteitsnet op.

Om zonnepanelen te stimuleren besloot de overheid om iedereen die groene stroom op het net zet te belonen. De stroom die je op het net zet mag je aftrekken van je eigen verbruik. Ga je 's avonds dus lekker Netflixen terwijl je panelen slapen, dan wordt dit stroomverbruik afgetrokken van de opwek van eerder die dag, toen je panelen wel elektriciteit opwekten. Dit wordt van je saldo afgehaald – aldus salderen.

Normaal is de prijs van stroom opgebouwd uit drie onderdelen; de (kale) stroomprijs, energiebelasting en de opslag duurzame energie (ODE). Bij salderen krijg je alle drie deze componenten terug. Je betaalt dus geen belasting over de stroom die je saldeert, de overheid mist hierdoor inkomsten.

En als je meer opwekt dan verbruikt?

Als je nu meer stroom opwekt dan je in totaal verbruikt gebeurt er iets anders. Dan ga je stroom verkopen aan je energieleverancier. Je krijgt dan een terugleververgoeding, ook wel feed-in tarief genoemd.  

Stroomprijs per kwh

Grafiek 1: Stroomprijs per kWh 

Wat levert je stroom dan op? Helaas minder dan wanneer je saldeert. Bij salderen wordt de ODE en de energiebelasting teruggeboekt. Maar als je die belasting niet hebt betaald, dan kan je die belasting ook niet terug krijgen. Je krijgt dus alleen de kale stroomprijs van je leverancier. Dit varieert van 4 tot 11 cent per kWh.

Wat gaat er veranderen?

De salderingsregeling gaat op de schop. In plaats daarvan krijg je straks ‘een redelijk tarief’ van je energieleverancier voor alle stroom die je op het net zet, net zoals de terugleververgoeding nu werkt wanneer je meer stroom opwekt dan verbruikt. Verbruik en opwek worden dus niet meer tegen elkaar weggestreept.

Wat dit redelijk tarief gaat zijn is nu nog niet bekend, daar horen we komend jaar waarschijnlijk meer over. Maar het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) wil in ieder geval dat zonnepanelen nog steeds in gemiddeld 7 jaar kunnen worden terugverdiend.

Om de overstap naar de nieuwe regeling zo eerlijk mogelijk te maken, wordt de salderingsregeling stapsgewijs afgebouwd vanaf 2023 tot 2031. Elk jaar kan je dan 11% minder salderen.

Situatie 2031 stroom terugleveren met zonnepanelen

Grafiek 2: Situatie in 2031

De stroom die je direct verbruikt blijft hierdoor het meest waard. Daar hoef je namelijk geen inkoopkosten en belasting over te betalen. Batterijen en slimme sturing worden hierdoor ineens interessante opties.

Waarom gaat de salderingsregeling veranderen?

Verschillende redenen. De salderingsregeling was bedoeld om het installeren van zonnepanelen te stimuleren. In 1990 was de terugverdientijd zo’n 25 jaar, nu slechts 7 jaar. Ook met een nieuwe regeling blijft het interessant om zonnepanelen te installeren. Het bereikte doel blijft dus staan.

De misgelopen belastingen, wil de overheid nu liever aan andere groene stimuleringsmaatregelen uitgegeven. Door weer energiebelasting en ODE te innen kunnen bijvoorbeeld lagere inkomens geholpen worden in de energietransitie of minder volwassen technologieën gestimuleerd worden.

Daarnaast lopen we tegen de grenzen van ons elektriciteitsnet aan. Er wordt door al die zonnepanelen op sommige momenten veel meer stroom geproduceerd dan verbruikt. Nu kunnen we dat nog wel aan – maar met honderdduizenden zonnestroomhuishoudens erbij niet. Naast dat het net verzwaard moet worden, probeert de overheid nu te stimuleren dat er zoveel mogelijk in huis (voor de meter) aan stroom wordt verbruikt, bijvoorbeeld met batterijen waarin je je opgewekte stroom kan opslaan en slimme sturing van apparaten.

Grafiek vraag en aanbod elektriciteitsnet

Grafiek 3: Vraag en aanbod

Conclusie

Zonnepanelen blijven interessant. Het nieuwe beleid voor de terugleververgoeding stuurt naar zeven jaar terugverdientijd. Door dalende materiaalprijzen en betere technologieën kan dit ook, maar je winst zal na terugverdienen minder hoog zijn.

De exacte producten en businesscases moeten nog uitgezocht worden. Grote kans dat installateurs totaalpakketten gaan aanbieden, zoals slim witgoed, laadpaal en/of batterij bij je zonnepanelen. Dan zal de investering iets hoger zijn, maar heb je uiteindelijk een grotere winst. Aangezien deze technologieën ook in rap tempo ontwikkelen wordt dit snel interessant. De kosten van batterijen zijn de afgelopen drie jaar bijvoorbeeld met 50 procent gedaald. 

De terugleververgoeding, en daarmee je terugverdientijd, hangt af van je energieleverancier. Het is dus belangrijk om met zonnepanelen voor de juiste te kiezen.

Investeren in je huis?

Wil je serieus in je huis investeren? Met energiebesparende maatregelen zoals isolatie, dubbel glas en zonnepanelen verlaag je je energierekening enorm en maak je het vaak ook nog eens een stuk aangenamer in huis. 

Lees meer artikelen over investeren in je huis

Bekijk alle artikelen over: