Klimaatweek 2026
Nederland gaat voor een beter klimaat!
Om zoveel mogelijk mensen te inspireren zich in te zetten voor een beter klimaat organiseren we van 2 t/m 8 november de Klimaatweek.
Klimaatverandering: feiten en fabels
Als klimaatstichting en organisator van de Klimaatweek krijgen we vaak vragen over klimaatverandering. In het huidige politieke klimaat (😉) is het klimaat vaak onderwerp van gesprek. Dat is goed, maar er gaan ook veel fabels de ronde. Zoals dat Nederland te klein is om verschil te maken. In dit artikel ontkrachten we de fabels en leggen we de feiten uit.
Direct naar
Klimaat of milieu?
We gebruiken de termen klimaat en milieu vaak door elkaar, maar het zijn andere dingen. Milieu gaat over onze leefomgeving: lucht, water, bodem, planten en dieren. En klimaat gaat over het gemiddelde weer over een lange periode. Lees meer over het verschil tussen milieu en klimaat.
Fabel: Het klimaat veranderde altijd, dus dit is natuurlijk
Nou, we hebben in de afgelopen 4,5 miljard jaar wel veel veranderingen van ons klimaat gezien. Zo hebben we bijvoorbeeld meerdere ijstijden gehad. Maar de opwarming die we nu zien, gaat vele malen sneller dan de cyclus die de aarde uit zichzelf kent van opwarming en afkoeling. Zulke veranderingen duurden eerder duizenden jaren en de huidige opwarming gebeurt nu in slechts enkele decennia (WNF)!
Feit: De mens veroorzaakt klimaatverandering
Met onze industrie, verkeer, landbouw en verbranding van fossiele bandstoffen stoten we veel broeikasgassen uit. Denk aan zoals koolstofdioxide (CO2) en methaan (CH4). Ze horen bij de aarde, want ze houden een deel van de warmte vast die de aarde uitstraalt. Dat heet het broeikasgaseffect. Zonder dat effect zou het op aarde veel te koud zijn om te leven.
Maar sinds het begin van de industriële revolutie is de hoeveelheid CO met maar liefst 53% toegenomen! Naast de verbranding van fossiele brandstoffen zorgen bosbranden en houtkap ook voor een toename van broeikasgassen in de lucht. En de uitstoot van andere stof, methaan, is wel met 167% toegenomen. Methaan wordt veel in de veehouderij uitgestoten.
Fabel: Wat ik doe maakt geen verschil, de bedrijven zijn aan zet
Tja, als we allemaal zo denken, dan gebeurt er niks. Het is waar dat grote uitstoters veel invloed hebben. Industrie, energiebedrijven en landbouw zijn samen verantwoordelijk voor een groot deel van de uitstoot, en zij kunnen veel veranderen. Maar daaruit volgt niet dat jouw keuzes er niet toe doen.
Bedrijven maken producten die wij kopen, gebruiken en eisen. Als genoeg mensen kiezen voor groene stroom, elektrisch vervoer of minder vlees, kan dat bedrijven stimuleren om hun aanbod te verduurzamen.
En je bent meer dan een consument. Je bent misschien ook een werknemer, buur, lid van een vereniging en kiezer. Je kunt je werkgever vragen naar verduurzaming, meepraten over een warmtenet in je buurt of je inzetten voor meer groen in de straat. En vergeet niet dat je kan stemmen op partijen die klimaatbeleid serieus nemen. Overheden spelen een grote rol en kunnen bedrijven sturen met bijvoorbeeld wet- en regelgeving. Maar er zijn ook genoeg bedrijven die zich inzetten voor een betere toekomst.
Wat jij kunt doen: begin met de dingen die voor jou het meeste uitmaken, zoals je huis isoleren, stroom en gas besparen, kiezen voor groene stroom, keuzes maken in hoe je reist en wat je eet. Praat erover met mensen om je heen. Dat is geen druppel op een gloeiende plaat, maar een stap in een beweging die groter wordt.
Bedrijven maken producten die wij kopen, gebruiken en eisen. Als genoeg mensen kiezen voor groene stroom, elektrisch vervoer of minder vlees, kan dat bedrijven stimuleren om hun aanbod te verduurzamen.
Fabel: We kunnen in Nederland geen verschil maken
Het klopt dat we een klein land zijn, maar we stoten per persoon toch een boel uit. Een gemiddelde wereldburger stootte in 2024 4,7 ton CO2 per jaar uit (IEA 2023), en de gemiddelde Nederlander 6,3 ton CO2. Ter vergelijking: in Nigeria lag de uitstoot rond 0,6 ton CO2 per jaar en in de Verenigde staten rond de 14,2 ton.
Onze voetafdruk ligt dus ruim boven het wereldgemiddelde. Maar met wijzen naar anderen komen we niet verder. Wij hebben de kennis, het geld en de technologie om voorop te lopen, en dat moeten we ook doen: kennis delen, samenwerken in de EU en thuis het goede voorbeeld geven.
Fabel: Het is al te laat om nog iets te doen aan klimaatverandering.
Als je het nieuws een beetje volgt, zou je dat bijna denken. De wereld ligt niet op koers om de opwarming te beperken tot 1,5 graden, zoals afgesproken in het Klimaatakkoord van Parijs in 2015. Maar dat betekent niet dat het te laat is om iets te doen.
Er zijn nu meer mogelijkheden dan ooit om actie te versnellen. Er wordt steeds meer hernieuwbare energie opgewekt, bedrijven zetten zich massaal in om toe te werken naar 0 uitstoot en klimaatmaatregelen en klimaatbeleid leiden al tot minder uitstoot.
Bovendien maakt elke tiende graad minder opwarming verschil. Hoe sneller we de uitstoot van broeikasgassen verminderen, hoe meer schade we kunnen voorkomen. Het is dus zeker niet te laat om in actie te komen!
Veelgestelde vragen over klimaatverandering
Wat is CO2?
CO2 of koolstofdioxide is een gas dat van nature in de lucht voorkomt. Het is een broeikasgas dat helpt om de aarde warm te houden. Door bijvoorbeeld het verbranden van fossiele brandstoffen komt er extra COâ‚‚ in de lucht. Dat versterkt het broeikaseffect, wat een belangrijke oorzaak is van klimaatverandering.
Wat is klimaatverandering?
Klimaatverandering is van alle tijden. Maar als we het vandaag de dag hebben over klimaatverandering, bedoelen we de door de mens veroorzaakte opwarming van de aarde. Met gevolgen zoals hittegolven, bosbranden en extreme regenval.
Wat is het verschil tussen opwarming van de aarde (global warming) en klimaatverandering?
Global warming (opwarming van de aarde) is de stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde. Klimaatverandering is breder: het gaat ook om veranderingen in neerslag, extreem weer, de zeespiegel en het ijs op aarde.
Wat veroorzaakt klimaatverandering?
De huidige klimaatverandering wordt vooral veroorzaakt door broeikasgassen uit het verbranden van kolen, olie en gas. Daarnaast dragen ook ontbossing en landbouw (o.a. methaan) bij.
Wat zijn de gevolgen van klimaatverandering?
Klimaatverandering heeft inmiddels al veel onomkeerbare gevolgen voor mens en natuur. Dat komt voornamelijk door de extremere weersomstandigheden, die weer gevolgen hebben voor landbouw enbiodiversiteit. Ook stijgt de zeespiegel, wat gevolgen heeft voor de waterveiligheid. Klimaatverandering brengt voedselonzekerheid met zich mee en zorgt voor het verdwijnen van planten-, insecten- en dierensoorten (KNMI).
Wat betekent klimaatverandering voor Nederland?
Meer hitte en droogte, maar ook zwaardere regenbuien. Daarnaast stijgt de zeespiegel, wat voor een land als Nederland, dat deels onder de zeespiegel ligt, extra belangrijk is.
Wat kan ik zelf doen tegen klimaatverandering?
Wat jij kan doen om de klimaatverandering te vertragen vertellen we je op onze site. De grootste effecten hebben meestal: minder vliegen en autorijden, je huis isoleren en van het gas af, minder vlees en zuivel eten, groene stroom gebruiken, en stemmen, werken en investeren met het klimaat in gedachten.
Lees ook:
In dit blog leggen we je uit hoe je kan berekenen wat een 'ecologische voetafdruk' is en hoe je kan berekenen hoe groot die van jou is. Daarnaast geven we 12 praktische tips om zelf mee aan de slag te gaan!
"Nu ik meer weet over vegetarisch eten, zie ik het niet meer als iets lastigs, maar als een kans om nog meer lekker eten te ontdekken!" aldus Eveline.
"De ecostand heeft minder stroom en minder water nodig om je wasje schoon te krijgen. De wasmachine verbruikt het meeste energie voor het verwarmen van het water, dus kouder wassen scheelt enorm," vertelt Sanne.
