Blijf op de hoogte
Ontvang de beste bespaartips!
Je ontvangt als eerste onze nieuwe tips, ervaringen en blijft op de hoogte van nieuwe artikelen.
Ventilatie in huis
Wist je dat de lucht in huis steeds een beetje viezer wordt? Door te koken, douchen en zelfs gewoon te ademen, komen er vocht en vervuilende stoffen in de lucht. Daarom is het belangrijk om goed te ventileren. Zo komt er frisse lucht binnen en gaan vocht en vervuilde lucht naar buiten. Dat is beter voor je gezondheid én voor je huis. Zeker als je huis goed geïsoleerd is.
Direct naar
Luchten of ventileren: wat is het verschil?
Met ventileren bedoelen we dat vervuilde lucht de woning verlaat en er schone, frisse lucht binnenkomt. Ventileren wordt nogal eens verward met luchten. Toch is het echt iets anders.
Bij luchten zet je ramen en deuren een tijdje tegen elkaar open, waardoor vervuilde lucht naar buiten gaat en frisse lucht binnenkomt. Als je ze weer sluit, stopt het luchten. Bij ventileren wordt de lucht in huis juist voortdurend ververst, bijvoorbeeld via ventilatieroosters of een ventilatiesysteem.
Ventileren is de laatste jaren steeds belangrijker geworden. Dat komt doordat we onze huizen steeds beter isoleren en kieren dichten.
Waarom is ventileren belangrijk?
1. Vochtproblemen en gezondheidsklachten
Onvoldoende ventilatie laat de luchtvochtigheid in huis stijgen. Een te hoge luchtvochtigheid kan zorgen voor schimmel en huisstofmijt, die allergieën en luchtwegklachten kunnen veroorzaken. Ook kan slechte luchtkwaliteit leiden tot klachten zoals hoofdpijn, hoesten en irritatie van de luchtwegen.
2. Schimmel: als je het ziet, moet je haast maken
Elke ruimte heeft goede ventilatie nodig. Maar vooral in ruimten waar je veel water gebruikt, zoals de keuken en de badkamer, ligt het vochtprobleem continu op de loer. Het is dus van belang dat je vooral in die kamers de ventilatie goed regelt. Zie je schimmel? Dan is er vaak al langere tijd te veel vocht en ben je eigenlijk te laat.
3. Fijnstof: luchtwegklachten
Uit onderzoek van TNO blijkt dat in veel Nederlandse woningen te veel fijnstof aanwezig is. Dat verslechtert de luchtkwaliteit en kan luchtwegklachten veroorzaken. Fijnstof komt onder andere vrij bij het branden van kaarsen, houtkachels en sigaretten, maar ook tijdens het koken.
4. Hogere stookkosten
Als vocht in muren, vloeren en plafonds trekt, wordt het lastiger en duurder om je huis op te warmen.
Verschillende soorten ventilatie
Er zijn verschillende manieren om je huis te ventileren. Welk ventilatiesysteem je hebt, hangt onder andere af van het bouwjaar van je woning. Hieronder lichten we de verschillende soorten toe.
1. Natuurlijke ventilatie
Je herkent natuurlijke ventilatie aan roosters in de kozijnen en kiepraampjes. De roosters zijn met de hand te bedienen en hebben meestal een paar standen. Dit systeem voldoet goed als het gaat om verse lucht binnenhalen en verontreinigde lucht afvoeren. Dat gebeurt vanzelf door wind en verschillen in temperatuur tussen binnen en buiten.
Het voordeel is dat aan zulke roosters weinig kapot kan gaan en als dat toch gebeurt, is het makkelijk te repareren. Er kleeft echter ook een nadeel aan natuurlijke ventilatie: je hebt weinig controle over hoeveel lucht er binnenkomt. Bij koud of winderig weer kan er veel koude lucht binnenkomen, waardoor je tocht ervaart en warmte verliest. Op warme, windstille dagen kan er juist te weinig lucht worden ververst.
2. Mechanische ventilatie
Je herkent mechanische ventilatie aan de ronde afzuigventielen in het plafond of de muur, bijvoorbeeld in de keuken, badkamer en het toilet. Ook heb je meestal een schakelaar waarmee je de ventilatie harder of zachter kunt zetten. De ventilatiebox zelf hangt vaak op zolder, bijvoorbeeld in de buurt van de cv-ketel.
Bij mechanische ventilatie wordt vervuilde en vochtige lucht met een ventilator uit je huis gezogen. Frisse lucht komt via ventilatieroosters of ramen naar binnen.
Sommige moderne systemen hebben sensoren die bijvoorbeeld CO₂ of vocht meten en de ventilatie automatisch aanpassen. Zo wordt er extra geventileerd wanneer dat nodig is.
Het nadeel is dat er met de afgevoerde lucht ook warmte verloren gaat. Bovendien gebruikt de ventilator stroom. Toch is het belangrijk om mechanische ventilatie altijd aan te laten staan, ook als je niet thuis bent.
3. Centrale balansventilatie met warmteterugwinning (WTW)
Balansventilatie zie je vooral in nieuwbouwwoningen. Je herkent het aan ventilatieventielen in het plafond of de muur, zowel in de keuken en badkamer als in de woonkamer en slaapkamers. Een ventilator voert vervuilde lucht af, terwijl een andere ventilator frisse buitenlucht naar binnen blaast. De aanvoer en afvoer van lucht zijn daarbij in balans.
Warmteterugwinning: minder warmteverlies en meer comfort
Bij balansventilatie met warmteterugwinning (WTW) wordt de frisse buitenlucht opgewarmd met de warmte uit de afgevoerde binnenlucht. De twee luchtstromen blijven gescheiden: de vervuilde lucht komt dus niet opnieuw je huis in.
Dat heeft twee grote voordelen:
- Je bespaart energie. Een groot deel van de warmte blijft behouden, waardoor je minder hoeft te stoken.
- Je hebt minder last van koude tocht. De frisse lucht wordt voorverwarmd voordat die je huis binnenkomt. Dat is vooral prettig als je vloerverwarming hebt en geen warme radiatoren onder de ramen.
Het systeem gebruikt wel stroom. Ook moet je de filters regelmatig vervangen.
4. Decentrale balansventilatie
Je kunt centrale balansventilatie in een bestaand huis inbouwen. Maar omdat daarvoor ventilatiekanalen door je huis moeten worden aangelegd, kan dat aardig wat moeite en geld kosten.
Decentrale balansventilatie met WTW kan dan een uitkomst bieden. Dit systeem ventileert één ruimte, bijvoorbeeld de woonkamer. De ventilatie-unit wordt in of tegen een buitenmuur geplaatst. Daardoor is er geen buizenstelsel door het hele huis nodig.
Dat scheelt je niet alleen veel geld maar ook een hoop gedoe. De rest van je huis ventileer je dan 'natuurlijk' of 'mechanisch'.
Heb ik een mechanisch ventilatiesysteem?
Twijfel je of jouw woning een ventilatiesysteem heeft? Check dit:
- Hangt er een grote ventilatiebox op zolder of naast je cv-ketel?
- Zitten er ronde afzuigventielen in vochtige ruimtes zoals de badkamer of keuken?
- Heb je een schakelaar met meerdere standen in de badkamer of keuken?
Herken je een of meer van deze dingen? Dan heb je mogelijk mechanische ventilatie of balansventilatie. Bij balansventilatie zitten er vaak ook ventielen in de woonkamer en slaapkamers.
Tot slot, hoe kun je zelf ventileren?
Goed ventileren is belangrijk voor je gezondheid én je huis. Met deze tips zorg je voor voldoende frisse lucht en voorkom je dat vocht en vervuilde lucht zich ophopen in huis:
- Ventileer dag en nacht. Houd ventilatieroosters open en zet je mechanische ventilatie niet uit, ook niet als je weg bent.
- Ventileer extra tijdens het koken en douchen. Zet je mechanische ventilatie een standje hoger en laat die daarna nog even aanstaan.
- Lucht je huis regelmatig. Zet ramen even tegen elkaar open, bijvoorbeeld na het slapen. Maar onthoud: luchten is geen vervanging voor voortdurend ventileren.
- Houd je ventilatiesysteem schoon. Maak roosters en ventielen regelmatig schoon en vervang de filters van je WTW-systeem volgens de instructies.