Gert en Anke uit Assen: ervaring met aardgasvrij maken monument

Waarom wilde je van het aardgas af?

'Naast het verhogen van het wooncomfort vinden we het belangrijk om een steen(tje) bij te dragen aan het terugdringen van de CO2-uitstoot. De boerderij aardgasvrij maken is dan ook het uiteindelijke doel. In alle landen om ons heen is het heel normaal om aardgasvrij te wonen, dus we moeten gewoon een knop omzetten. Gas zal de komende jaren ook alleen maar duurder worden, dus besparen op onze gas- en stroomrekening is (voor nu) een leuke bijkomstigheid.'

Welke aanpassingen staan er de komende tijd op de planning?

'In 2019 gaan we een start maken met de boerderij renoveren en verbouwen. Vloeren, gevels, daken, alles wordt vernieuwd en zo goed mogelijk geïsoleerd.

Omdat de boerderij een monument betreft ging er het nodige aan papier- en regelwerk aan vooraf. De monumentencommissie is inmiddels akkoord met de plannen voor de binnenisolatie bij de bestaande gevels. Het bestaande rieten dak vervangen we door geisoleerde dakpanelen met een rieten schroefdak. Dit zal niet de maximale isolatiewaarde krijgen, omdat dit qua monumentale uitstraling niet past. De monumentale kozijnen en ramen worden HR++, de nieuwe ramen en schuifpui worden uitgevoerd met triple glas en passief dorpels. Er komt een lucht-water warmtepomp, buffervaten en een gecombineerd warmteterugwin-systeem.'

'In alle landen om ons heen is het heel normaal om aardgasvrij te wonen in kleine of grote woningen, dus we moeten gewoon een knop omzetten.'

'Op het rieten dak van de boerderij komen geen zonnepanelen of zonnecollector, we willen de monumentale uitstraling zoveel mogelijk behouden. Op het dak van de veldschuur komen wel 20 zonnepanelen van Sunpower (360 Wp). We plaatsen ook een Tigchelkachel (duurzame houtgestookte kachel) met warmtewisselaar en plaatsen een douche met warmterugwinning voorziening.'

Wat heeft het gekost?

'Omdat we de boerderij zodanig moeten verbouwen en restaureren investeren we eigenlijk niet zo heel veel extra om van het gas af te komen. Veel maatregelen, zoals gevelisolatie, zijn nodig. Daarnaast moeten de kozijnen en het enkel glas vervangen worden, en vloerisolatie wordt geplaatst omdat we de indeling van het huis gaan veranderen en de vloer opnieuw gestort wordt.'

'Als ik dan getallen moet noemen dan zal de warmtepomp zo'n €12.000 kosten, de zonnepanelen ca. €15.000 en de triplebeglazing zal (t.o.v. HR++ beglazing) ca. €4000 duurder worden. In totaal schatten we de extra kosten op zo'n €40.000 om van het gas af te komen.'

'We schatten in dat we binnen 15 jaar de extra investering terugverdienen, maar eerlijk gezegd maakt ons dat niet uit, omdat we door de investering ook denken iets nuttigs te doen voor het klimaat.​​'

Wat is je gemiddelde besparing per maand?

'We schatten die op dit moment (2018) in op €250 per maand, maar we verwachten dat de gasprijs in de toekomst toeneemt en daarmee de besparing groter zal worden. Qua elektriciteit wekken we zoveel op dat we ook een kleine elektrische auto van voldoende zelf opgewekte stroom kunnen voorzien. We schatten in dat we binnen 15 jaar de extra investering terugverdienen, maar eerlijk gezegd maakt ons dat niet uit, omdat we door de investering ook denken iets nuttigs te doen voor het klimaat.'

Wat waren de knelpunten?

'De beperkingen van de gevelisolatie en dakisolatie als gevolg van de monumentale status van de boerderij zijn de enige technische knelpunten. Zo moeten we nog even nadenken over de plaats waar de buitenunit van de warmtepomp komt te staan.'

'Bij een verbouwing vind ik het moeilijk om keuzes te maken qua isolatie, materialen en installaties, ik had gehoopt dat de architect daarbij kan 'rekenen' en adviseren. De kennis over de duurzame installatie is bij de architect beperkt. Ik vind het best lastig om als particulier zelf te gaan rekenen aan b.v. de benodigde capaciteit van een warmtepomp bij een grote verbouwing/renovatie. Ik heb dat zelf een beetje gedaan, maar we zullen de leverancier van de installatie en de aannemer dit nog beter laten doen, mogelijk schakelen we alsnog een expert in.'

Zijn er dingen die je in het vervolg anders zou aanpakken?

'Eerder een installatie/isolatie-adviseur inschakelen die kan meedenken over het installatie en isolatie concept.'

De tips van Gert op een rijtje

• Als je gaat verbouwen/renoveren, ga dan meteen over naar aardgasvrij verbouwen. Dat voorkomt dure aanpassingen in de toekomst.
• Schakel een installatie/isolatie adviseur in die van grof naar fijn kan meerekenen en adviseren over kosten en opbrengsten. Of check of je architect dat kan.
• De technische alternatieven zijn fantastisch, het barst van de leveranciers van warmtepompen, warmteterugwinning installaties, zonnepanelen, isolerende oplossingen.