
Het Energiehuis als kans
De verduurzaming van woningen en bedrijfspanden vraagt om meer dan alleen goed advies: bewoners en ondernemers moeten ook daadwerkelijk in beweging komen. Gemeenten staan daarom voor de uitdaging om
Wat acht jaar geleden begon met één EnergieBespaarCafé per maand, is uitgegroeid tot een goed bezocht Energiehuis met een volle agenda. Inmiddels vormt het Energiehuis als uitvalsbasis van EnergieRijk Houten (en andere initiatieven) het kloppend hart van de lokale aanpak voor energiebesparing. We spraken met Mick Zwart van EnergieRijk Houten over het ontstaan van het Energiehuis, de groei die het heeft doorgemaakt en de plannen voor de toekomst.
“Vanaf de start van EnergieRijk Houten in 2018 stond een centraal ontmoetingspunt op het wensenlijstje”, vertelt Mick. “Onze voorloper was een buurtinitiatief. Daarvoor organiseerden we alleen bijeenkomsten in de schoolgebouwen in de wijk. Maar nu we in heel Houten aan de slag gingen, was er ook een centraal punt in de gemeente nodig.”
Het begint met het EnergieBespaarCafé. Een keer per maand, op een zaterdagochtend, in een wijkcentrum in Houten-Zuid. Maar alhoewel er bewoners op af komen, realiseert EnergieRijk Houten al snel: we zitten aan de verkeerde kant van de gemeente. De oudere huizen met grotere verduurzamingsvraagstukken liggen in het noorden. Al binnen datzelfde jaar volgt een nieuwe locatie: de bibliotheek in het centrum. Daar kan het EnergieBespaarCafé op termijn twee keer per maand plaatsvinden.
De bibliotheek vormt uiteindelijk enkele jaren de thuisbasis van EnergieRijk Houten. Met het succes van alle activiteiten van EnergieRijk Houten, zoals de buurtacties, collectieve inkoopacties, vele informatiebijeenkomsten en het EnergieBespaarCafé, neemt ook de vraag toe naar een workshop- en vergaderruimte en een plek om materialen op te slaan. Dus wanneer EnergieRijk Houten de kans krijgt om in de bibliotheek ook voor een aantal dagdelen een ruimte te huren, laten ze die kans niet schieten.
De bibliotheek is ook de plek waar de samenwerking met alle andere organisaties die zich bezig houden met verduurzaming, vorm krijgt. In Houten zijn naast EnergieRijk Houten, ook Coöperatie Opgewekt Houten, Coöperatie Duurzaam Eiland, Stichting IMPACT, Duurzaamheidsfonds Houten en Coöperatie Buurtwarmte Houten actief. Gezamenlijk huren zij de ruimte in de bibliotheek.
Ook deze vaste plek in de bibliotheek is een groot succes. Maar het steeds opruimen en verplaatsen van de materialen, kost behoorlijk wat energie en afstemming. “De wens voor een echt vaste plek, groeide”, licht Mick toe, “en in het winkelcentrum was behoorlijk wat leegstand.”
Zo komt EnergieRijk Houten in gesprek met de vastgoedbeheerder over de mogelijkheid een winkelpand te gebruiken. “Het was nog even een zoektocht. De leegstaande panden werden ook echt helemaal leeg opgeleverd. Zonder vloer, plafond of sanitair.” Uiteindelijk kunnen ze met een vertrekkende opticien afspraken maken: zijn interieur blijft staan.
Met behulp van vrijwilligers gaan ze in april 2024 aan de slag om het pand op te knappen. “We hebben vanaf het begin heel goed gekeken naar wat de inrichting een succes zou maken. Wat is een logische looproute? Hoe kan je alles visueel aantrekkelijk maken? Hoe gedragen mensen zich in een ruimte?”, zegt Mick. Het EnergieBespaarCafé vormt het hart van de aanpak, dus de ruimte daarvoor staat centraal in het pand. Aan de wanden worden posters met informatie gehangen, in ladekasten die de opticien heeft laten hangen, kan je isolatiemateriaal zien en voelen.
“Het Energiehuis wordt nu fantastisch goed gebruikt”, vertelt Mick trots. Van september tot juni is het volle bak. Het Energiehuis is dan vier dagdelen per week open met het EnergieBespaarCafé, met daarnaast minimaal een informatieavond per week.
“Het is nu zelfs lastig geworden om een vrije plek in de planning te vinden. Bewonersteams uit de wijken, overleggen van andere organisaties, werkgroepen, maar ook de gemeente: ze komen allemaal bij ons langs”, zegt Mick. “Dit jaar waren we voor het eerst ook gedurende de zomerperiode open, met twee dagdelen per week. En ook daar was voldoende animo voor. De planning zit ramvol.”
Het Energiehuis kan niet op de huidige locatie blijven zitten: er zijn herontwikkelingsplannen voor het winkelcentrum. EnergieRijk Houten onderzoekt nu samen met de gemeente de mogelijkheden voor de toekomst. “We onderzoeken samen naar wat er nodig is om door te groeien naar een volwaardig Energiehuis”, licht Mick toe. “Daarvoor moeten we onze dienstverlening voor andere doelgroepen nog verder gaan verbreden. En een andere echt vaste locatie, in samenwerking met de gemeente, zou fantastisch zijn.”
Benieuwd geworden naar nog meer voorbeelden uit de praktijk? Download dan nu gratis het Inspiratieboek Energiehuis.

De verduurzaming van woningen en bedrijfspanden vraagt om meer dan alleen goed advies: bewoners en ondernemers moeten ook daadwerkelijk in beweging komen. Gemeenten staan daarom voor de uitdaging om

Hoe zet je een Energiehuis op? En hoe organiseer je de samenwerking tussen gemeenten, bewonersinitiatieven en andere lokale partijen? In het gratis Inspiratieboek Energiehuizen ontdek je hoe tien

Sinds december 2025 kunnen inwoners van Lochem terecht in het Energiehuis Lochem. Het Energiehuis is te vinden in het gemeentehuis. We spraken met Manon Mol, Irene Bremer en Belinda Haverkamp van de