Beweging van burgerinitiatieven
De Lokale Energie Monitor 2025 is uit!
Hoeveel energie-initiatieven zijn er? Wat doen ze precies en wat is hun impact? Je leest er alles over in de nieuwste Lokale Energie Monitor.
Lokale energiecoöperaties en bewonersinitiatieven zijn waardevolle partners voor gemeenten. Toch ontbreekt vaak structurele financiering. De Dienst van Algemeen Economisch Belang (DAEB) kan een oplossing bieden. Hiermee kunnen gemeenten initiatieven langdurig ondersteunen zonder een aanbesteding te doorlopen. Met deze handreiking en het startdocument helpen we je op weg.
De handreiking en het startdocument zijn bedoeld voor zowel initiatieven als gemeenten die op zoek zijn naar manieren om de samenwerking voor de langere termijn goed te regelen.
Langdurige samenwerking versterkt continuïteit, kennisopbouw en gelijkwaardig partnerschap, en voorkomt dat lokale meerwaarde verloren gaat. Zo kunnen bewonersinitiatieven effectief bijdragen aan een rechtvaardige en inclusieve energietransitie.
De afkorting DAEB staat voor Dienst van Algemeen Economisch Belang. Het is een taak of dienst die een overheid aan een organisatie toevertrouwt en die door die overheid bestempeld is als essentieel voor het algemeen belang.
Deze stempel zorgt ervoor dat de normale aanbestedingsregels niet gelden. Hierdoor is er geen sprake van staatssteun bij het rechtstreeks gunnen van de middelen. Op deze manier kan de gemeente diensten die zij belangrijk acht voor het algemeen belang, maar die niet altijd rendabel zijn, toch mogelijk maken.
Komen tot een DAEB is een ingewikkeld proces dat tijd kost en waar gespecialiseerde juridische kennis voor nodig is. Het is vooral geschikt wanneer een gemeente en een lokaal bewonersinitiatief al enkele jaren samenwerken. En waar de wens ontstaat om deze samenwerking langdurig en financieel stabiel te maken.
Gemeente Stichtse Vecht ondersteunt Coöperatie Duurzame Vecht met een DAEB. In deze video vertellen Ruby Mussendijk van de gemeente en Frans te Braake van de coöperatie over hun ervaringen met de DAEB in de praktijk.
Omdat elke lokale situatie anders is, is een DAEB altijd maatwerk. Toch zijn er in ieder proces overeenkomsten te vinden.
In de handreiking leggen we uit wat een Dienst van Algemeen Economisch Belang is, welke rol de begrippen ‘algemeen belang’ en ‘marktfalen’ spelen en hoe deze verbonden zijn aan de inzet van initiatieven.
Daarnaast geven we argumenten om de kracht van lokale initiatieven zichtbaar te maken en het algemeen belang te verwoorden. Ook geven we inzicht in de bouwstenen van een DAEB besluit, geïllustreerd met voorbeelden uit de praktijk. We sluiten af met enkele overwegingen over het vormgeven van langdurige samenwerking
In het startdocument vind je de eerste vijf stappen die je kunt zetten wanneer je zelf in jouw gemeente wilt starten. Het proces en alle bijbehorende documenten worden overzichtelijk in kaart gebracht en we leveren voorbeeldzinnen aan, die je als inspiratie kunt gebruiken.
Lees hier drie ervaringsverhalen van initiatieven en gemeenten die samen het proces tot een DAEB zijn aangegaan.
Hoeveel energie-initiatieven zijn er? Wat doen ze precies en wat is hun impact? Je leest er alles over in de nieuwste Lokale Energie Monitor.

Met een kleine aanpassing in de subsidieregeling wist de gemeente Wierden bewoners te stimuleren om te kiezen voor biobased isolatie. Het resultaat: de eerste daken zijn al geïsoleerd met natuurlijke

De warmtetransitie strandt niet op ambities, maar op uitvoering. En voor die uitvoering is een robuuste lokale organisatie nodig. Om deze vorm te geven, zijn drie partijen onmisbaar: een uitvoerende
