Institutionele barrières voor een wijkgebonden warmtevoorziening in Amsterdam: ‘Het moet niet te avontuurlijk worden’

Op basis van het eerste onderzoeksjaar van het ABC-project is een rapport uitgebracht met een analyse van de institutionele barrières voor een wijkgebonden warmtevoorziening in Amsterdam. De documentstudie en diepte-interviews laten een scheefgegroeide situatie zien, waarin geen ruimte is voor eerlijke dialoog en afweging over de toekomstige warmtevoorziening in Amsterdam. Aanbevelingen worden gedaan om deze situatie te verhelpen en kansen voor een hybride transitiepatroon te creëren.

ABC staat voor Amsterdam Bouwt de Coalitie voor een duurzame nieuwbouwwijk. In dit tweejarige project wordt onderzocht of partijen vanuit de niche (opkomende sociale en technische innovaties) in samenwerking met partijen gelieerd aan het energieregime (bestaande instituties, de energiesector) een nieuwbouwwijk kunnen realiseren voor Amsterdam waarin de eindgebruikers een innovatief wijkgebonden energiesysteem in eigendom hebben.
 
Met dit rapport heeft ABC het doel om belemmeringen weg te nemen die een doelgerichte samenwerking tussen energiecoöperaties en de gemeente in de weg staan. Dan kan een vruchtbare grond ontstaan voor een zogenoemd hybride transitiepatroon richting een duurzame energievoorziening in Amsterdam. In een hybride transitiepatroon werken partijen uit de niche (opkomende sociale en technische innovaties) samen met partijen gelieerd aan het regime (bestaande instituties) om een transitie te realiseren. De centrale vraagstelling in dit rapport is: Wat zijn institutionele barrières voor de realisatie van een duurzaam energieconcept in een nieuwbouwlocatie in Amsterdam in eigendom van de eindgebruikers? ABC is een wetenschappelijk onderzoek, dat er op gericht is om een transitie-experiment mogelijk te maken. Twee waarden zijn richtinggevend in dit onderzoek, enerzijds het realiseren van nul CO2-emissies voor de nieuwbouw en anderzijds een transparant en democratisch proces.
 
Om de vraagstelling te beantwoorden is een documentenanalyse gedaan en zijn 25 diepte-interviews gehouden met 30 betrokkenen bij de gemeentelijke beleidsvorming rondom de energievoorziening in Amsterdam. Enkelen zijn bevraagd vanwege hun betrokkenheid bij de landelijke warmtetransitie. In het rapport worden de belangrijkste bevindingen kort samengevat in drie stappen. Eerst wordt ingegaan op de duurzaamheid van verschillende warmte-opties en de rol van energieadvisering in het overheidsbeleid. Dan wordt ingegaan op de rol van energiecoöperaties. Tenslotte wordt stilgestaan bij het beleid van de gemeente Amsterdam. Hierna volgen algemene conclusies en aanbevelingen.
 
Referentie
Marselis, I. & Hisschemöller, M. (2018) ‘Het moet niet te avontuurlijk worden’: Een onderzoek naar institutionele barrières voor een wijkgebonden warmtevoorziening in Amsterdam. 
 
Download het volledige rapport