In het kort
Je eerste idee vormgeven - 6 stappen
Yes! Je gaat aan de slag met je idee voor een collectief zonproject.
In de verkenningsfase geef je je eerst idee vorm. Je zoekt hulp van de juiste mensen en verkent mogelijkheden en locaties voor de zonne-installatie. Je zoekt uit hoe je het project kunt financieren en hoe de businesscase eruit ziet.
Je informeert belangstellenden over de projectplannen en bereidt de oprichting van de energiecoöperatie voor. Tot slot sluit je een intentieovereenkomst met de dak- of grondeigenaar.
De stappen in deze fase:
- Stap 1. Vorm een veelzijdig projectteam
- Stap 2. Verken de mogelijkheden
- Stap 3. Verken de businesscase
- Stap 4. Communiceer je plannen
- Stap 5. Bereid de oprichting van de coöperatie voor
- Stap 6. Sluit een intentieovereenkomst
Stap 1. Vorm een veelzijdig projectteam

Veelzijdig projectteam
Veelzijdig projectteam
Een veelzijdig projectteam is cruciaal voor het slagen van je zonneproject. Zorg voor voldoende mensen om taken goed te kunnen verdelen.
Naast voldoende 'handjes', is de juiste mix van kwaliteiten in je team belangrijk.
- Zorg voor experts die veel weten van techniek, financiën en juridische zaken.
- Een ondernemer, die goed kan organiseren, analyseren en een project weet te realiseren.
- Het is ook ontzettend belangrijk een verbinder aan boord te hebben. Iemand die de buurt kent, contacten legt en mensen bij elkaar brengt.
Heb je je team compleet? Zorg voor een heldere verdeling van taken die aansluit bij waar mensen in het team energie van krijgen en waar ze goed in zijn.
Zie ook:
Stap 2. Verken de mogelijkheden

Wie is de eigenaar?
Heb je al een mogelijk dak of stuk grond op het oog? Onderzoek wie de eigenaar van het pand of de grond is. Neem contact op en informeer of een collectief project bij hem of haar past.
Is de eigenaar verhuurder? Ga dan ook na of de gebruiker van het pand ervoor openstaat. Wellicht wil de eigenaar/gebruiker deelnemer worden in het project.
Wat zijn verder de toekomstplannen? Is het dak bijvoorbeeld voor 15 jaar (de looptijd van een postcoderoos-project) beschikbaar? Geldt er erfpacht?
Mogelijkheden op de locatie
Neem de belangrijkste aspecten van de locatie door. Wat is het stroomverbruik van de locatie, en wat is de capaciteit van de netaansluiting? Is er ruimte om voldoende zonnepanelen te kunnen plaatsen? Zijn er grote schaduwobjecten?
Informeer ook bij de gemeente naar het bestemmingsplan van de locatie en het gemeentelijk beleid. En neem contact op met de netbeheerder voor informatie over de netaansluitingsmogelijkheden.
In geval van een dakproject: is het dak geschikt voor zonnepanelen, zowel qua staat als qua ligging (noord, oost, zuid of west)? Gaat de dakbedekking nog minimaal 15 jaar mee? Kan de constructie het gewicht van de zonnepanelen dragen (meestal 20-25 kg/m2)?
Zie voor meer informatie:
- Is het dak geschikt of ongeschikt?
oude link die offline staat: https://www.hier.nu/aan-slag-met-collectief-zonne-energie-opwekken/is-het-dak-geschikt-of-ongeschikt-voor-gezamenlijke
Ontwerp van de installatie
Maak een inschatting hoeveel panelen er op de locatie passen aan de hand van de vuistregels voor het ontwerpen van een zonne-installatie.
Probeer hierbij verschillende oriëntaties van de zonne-installatie uit: een zuid opstelling en een oost-west oriëntatie.
Wat pakt het beste uit? Bedenk wat je doelstelling is. Zo veel mogelijk panelen, zo hoog mogelijke productie of een optimaal rendement?
Zie voor meer informatie:
Hoe ziet de wijk eruit en wie zijn de bewoners?
Bekijk de omgeving van je locatie. Wat zijn de eigenschappen van de wijk en omliggende wijken?
Zeker voor postcoderoosprojecten heb je de omwonenden hard nodig. Wie wonen er, en van welke leeftijdsgroep en inkomensgroep zijn ze? Heb je al contact met mensen of organisaties in de wijk?
In geval van een groot project: wonen er voldoende mensen in de omgeving? Reken met een factor 30 van het aantal deelnemers dat je voor het project nodig hebt. Om 200 deelnemers te kunnen werven is het dus van belang om meer dan 6000 huishoudens in de directe omgeving van je project te hebben wonen.
Zie voor meer info:
- Verken je wijk
Oude link die niet meer online staat: https://www.hier.nu/deelnemers-vinden-voor-je-energie-initiatief/verken-je-wijk-drie-bronnen-om-raad-te-plegen
Stap 3. Verken de businesscase

Subsidieregeling: SCE of SDE
Bepaal welke stimuleringsregeling je gaat gebruiken voor je project: de Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE) of de subsidie Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++).
Zie voor meer info:
Financiering
Ga na of er, naast inleg van leden, ook vreemd vermogen nodig is. Verbetert de haalbaarheid of het rendement van je project? En zijn er regionale fondsen of subsidies waarvoor het project in aanmerking kan komen?
Voorbeeld varianten financiering
Meer informatie:
Omgevingsvergunning nodig?
Bij een veldlocatie is een omgevingsvergunning vereist. Bij een daklocatie ligt het eraan of het om een beschermd stads-/dorpsgezicht of monument gaat of niet. Zo ja, dan is bijna altijd een vergunning nodig. Controleer dit bij de gemeente. Vraag de gemeente vooraf wat de mogelijkheden en kosten voor een vergunning zijn. Eventueel via een principeverzoek (een vooroverleg omgevingsvergunning).
Daarbij overlegt een ambtenaar met jou als initiatiefnemer, en bekijkt hij of de plannen in het geldende bestemmingsplan passen. Daarnaast kun je bespreken hoe de vergunning aangevraagd kan worden, wat de kosten zijn en hoe lang het ongeveer duurt.
Businesscase doorrekenen
Reken de businesscase door om een eerste indruk te krijgen. Doe dit aan de hand van je eerste berekening van het aantal zonnepanelen (stap 2), de voorlopige stimuleringsregeling en de financiering.
Probeer verschillende variaties. Reken niet alleen met de zonnepanelen. Denk ook aan andere zaken die je nodig hebt: netaansluiting, ontwikkel- en communicatiekosten, notariskosten, administratiekosten, jaarlijkse kosten.
Meer informatie:
- Hoe ziet de businesscase voor een SCE-project eruit?
- Voorbeeld businesscase SDE+ subsidie --> oude link https://www.hier.nu/financieel-juridisch-en-fiscaal/voorbeeld-businesscase-sde-subsidie
Stap 4. Communiceer je plannen

Contact met de eigenaar
Blijf in contact met de eigenaar van het dak of stuk grond dat voor je zonneproject interessant is. Informeer hem over je plan voor een duurzaam en collectief zonneproject en waarom je dat met bewoners als lokale eigenaren wilt realiseren.
Benadruk daarbij ook de mogelijkheden en voordelen voor de dak- of grondeigenaar om aan dit project mee te werken. Bespreek samen de wensen die voor de eigenaar van belang zijn. En maak afspraken op welke wijze en termijn je met elkaar in contact blijft.
Goede communicatie is de basis voor een goede samenwerking!
Eerste communicatie naar buiten
Ga met je plan naar buiten! Vertel je buurtgenoten over je ideeën. Verleid de lokale krant tot een nieuwsbericht. Misschien kun je al een webpagina maken met uitleg over je plannen. En maak een lijst van geïnteresseerden. Vergeet daarbij niet te vragen of je hun gegevens mag noteren.
Begin met een goed verhaal. Waarom doen jullie dit? Wat is jullie toekomstbeeld? Want als je mensen laat dromen, onthouden ze je verhaal en je boodschap veel beter.
Na het 'waarom' vertel je hoe je je ambitie wilt realiseren. Pas als je dat overtuigend over kunt brengen, geloven mensen écht in je initiatief. En gaan zij anderen om zich heen ook overtuigen. De beste reclame is immers mond-tot-mondreclame.
Lees meer:
Stap 5. Bereid de oprichting van de coöperatie voor

Coöperatie als rechtsvorm
Om een gezamenlijk zonproject te realiseren, moet je als projectorganisatie een rechtsvorm kiezen. Een coöperatie is een vorm die bij uitstek past en veel gebruikt wordt.
Een coöperatie is een onderneming die wordt bestuurd en gefinancierd door de leden. Alle leden hebben via de Algemene Leden Vergadering (ALV) zeggenschap over de coöperatie.
Ons land telt inmiddels meer dan 700 lokale energiecoöperatie. In bijna elke Nederlandse gemeente is wel een coöperatie actief.
Om een coöperatie op te richten ga je naar een notaris. Daar leg je ook de afspraken voor je coöperatie vast: de statuten.
Lees meer:
Vormgeven van de coöperatie
Waar wil je als coöperatie voor staan en waar wil je naartoe? Wat is jullie missie en visie? En hoe wil je de coöperatiestructuur inrichten?
Het is cruciaal om hier van tevoren over na te denken, omdat je dit in de statuten en het huishoudelijk reglement vastlegt.
Vorm een bestuur voor de coöperatie. Wie krijgt welke functie en welke taken? Wie neemt de beslissingen? En hoe is het toezicht binnen de coöperatie verzorgd?
Bedenk ook hoe je de toekomstige leden gaat betrekken bij de coöperatie. leder lid heeft in principe een gelijke stem. Daar kun je in de statuten van afwijken, bijvoorbeeld door onderscheid te maken in de mate van zeggenschap over specifieke projecten.
Denk ook na of je na dit project nog andere projecten wilt gaan doen of niet. Houd daar rekening mee in de structuur van je coöperatie.
Tip: Ga je voor de SDE+ subsidieregeling bij dit project? Misschien wil je het project dan in een aparte project-bv organiseren. Hiermee spreid je de risico's en is het project makkelijker overdraagbaar.
Lees meer:
Statuten voorbereiden
Bereid de statuten van de coöperatie voor. Je zet de voorkeuren en het doel van de coöperatie op een rijtje in nette interne afspraken.
Denk aan: Wat wil je als coöperatie bereiken? Wie kan lid worden en hoe wordt je lid? Wat zijn de rechten en plichten van leden? Hoe zit het bestuur in elkaar en welke bevoegdheden heeft het? En hoe worden besluiten genomen?
Lees een aantal voorbeelden van bestaande initiatieven door. Bedenk samen welke keuzes je als coöperatie wilt maken. Stem de statuten af met de notaris.
Meer informatie:
Stap 6. Sluit een intentieovereenkomst

Intentieovereenkomst dak-/grondeigenaar
Ga met de eigenaar van de locatie een intentieovereenkomst aan. Hierin verklaren jullie beide verder te gaan met het project. Niet alle afspraken hoeven hierin te staan. Het gaat erom dat beide partijen met de neus dezelfde kant op staan en weten wat er wanneer door wie verwacht wordt.
Maak duidelijk bij welke omstandigheden je wel of niet doorgaat met het project. Ga je voor de SDE+ regeling: zorg dan dat er duidelijk in de overeenkomst staat dat je de SDE+ subsidie op de locatie mag aanvragen én de zonnepanelen mag plaatsen.
Meer informatie:
Toestemming hypotheekverstrekker
Heb je overeenstemming met de eigenaar? Ga daarna in overleg met de hypotheekverstrekker, eventueel samen met de eigenaar. De hypotheekverstrekker moet namelijk toestemming geven voor het vestigen van het recht van opstal.
Met een recht van opstal kun je als coöperatie eigenaar zijn van zonnepanelen, zonder dat je eigenaar bent van de grond of het gebouw waarop ze liggen. Hiermee bescherm je jouw eigenaarschap van de zonnepanelen. Voor de PCR is hij zelfs verplicht. Zorg dat je de toestemming van de hypotheekverstrekker zwart op wit hebt.