Klimaattop Kopenhagen: de grote finale van de aarde

Van 7 tot 18 december 2009 vindt in de Deense hoofdstad Kopenhagen de beslissende klimaatconferentie onder het UNFCCC plaats. Tijdens deze klimaattop moet door wereldleiders (officieel slechts door milieuministers) worden beslist over de uiteindelijke inhoud van het nieuwe internationale klimaatverdrag, dat het Kyoto-protocol dient te vervangen. Het nieuwe verdrag treedt in 2012 in werking en bevat concrete doelen voor 2020.

COP15
Deze klimaattop, of Conference of Parties (COP), is de laatste in een lange reeks sinds de historische conferentie in het Japanse Kyoto in 1997. (Kyoto was COP3, COP1 was in Berlijn in 1995.) De belangrijkste tussenstops in recente jaren waren COP13 op Bali in december 2007 en COP14 in het Poolse Poznan, december 2008. De klimaattop in Kopenhagen is COP15 - en veruit de belangrijkste in de serie.

Succesvoorwaarden Kopenhagen
Het nieuwe klimaatverdrag moet de atmosferische concentratie broeikasgassen beperken tot 450 ppm CO2-equivalenten om daarmee, volgens het IPCC, een 50 procent kans te behouden op een temperatuurstijging tot maximaal 2 graden. In dat scenario zal echter nog steeds aanzienlijke schade optreden. De belangrijkste succesvoorwaarden voor het nieuwe klimaatverdrag, waarover in Kopenhagen overeenstemming moet worden bereikt zijn daarom zowel gericht op mitigatie als adaptatie en daarnaast op verbeterde internationale samenwerking:

• Alle geïndustrialiseerde landen moeten in Kopenhagen 40 procent* emissiereductie tussen 1990 en 2020 aanvaarden.
• Geheel van overige landen (ontwikkelingslanden, gedragen door opkomende economieën) moet in Kopenhagen besluiten tot 30 verlaging toename van de uitstoot van broeikasgassen tussen 1990 en 2020.
• Volledig stoppen ontbossing, nu nog verantwoordelijk voor 20 procent van de mondiale CO2-uitstoot, naar 2030. Naar 2020 moet ontbossing worden gehalveerd**. Hiertoe moet in Kopenhagen een krachtig financieringsmechanisme worden overeengekomen.
  
• In Kopenhagen moeten concrete afspraken worden gemaakt over de vrije uitwisseling van technologieën. Hiermee kunnen landen elkaar helpen ambitieuze emissiedoelen te bereiken en gezamenlijk het pad van duurzame, CO2-arme, economische ontwikkeling in te slaan.
• De internationale gemeenschap moet in Kopenhagen toezeggen elk jaar tenminste (een inflatie gecorrigeerd bedrag van) 50 miljard dollar uit te geven aan adaptatie, zodat de schade van klimaatverandering wereldwijd zoveel mogelijk kan worden beperkt.

Kopenhagen, van theorie naar praktijk
Aangezien de nieuwe wetenschappelijke inzichten duidelijk maken dat het IPCC-rapport van 2007 de urgentie van het klimaatprobleem nog onderschat kan in Kopenhagen op geen van de bovenstaande succesvoorwaarden worden afgedongen.

Europa
Overeenkomend met de doelen voor geïndustrialiseerde landen en om een reëel uitzicht te behouden op de veilige marges van atmosferische broeikasconcentraties dient de EU in Kopenhagen te besluiten tot een emissiereductie van tenminste 40 procent in 2020.

Grafiek Kopenhagen
En hier draait het allemaal om: emissiereducties in praktijk. Onderstaande grafiek van het Catalyst Project laat zien hoe de mondiale uitstoot in de komende 10 jaar netto kosteloos gehalveerd kan worden.


Lees meer over deze grafiek.

350 ppm
Het initiële doel van het nieuwe klimaatverdrag is de atmosferische concentratie van broeikasgassen te beperken tot 450 ppm, een concentratie die mogelijk over 4 jaar al bereikt wordt. De lange termijn schade van deze broeikasconcentratie is onaanvaardbaar hoog. De internationale gemeenschap zal daarom in Kopenhagen eveneens steun moeten uitspreken voor een emissiescenario dat de CO2-concentratie naar het jaar 2100 terugbrengt tot 350 ppm CO2 (en niet meer dan 50 ppm CO2-equivalenten aan overige broeikasgassen, tot een totaal van 400 ppm CO2-equivalenten).



De klimaatonderhandelingen zullen plaatsvinden in het Bella Center, het grootste congrescentrum van Kopenhagen, ten zuiden van het centrum. De zogeheten side events, presentaties en bijeenkomsten van het bedrijfsleven en de NGO-gemeenschap, zullen naar verwachting ook elders in de stad plaatshebben.

Kopenhagen trivia

• Kopenhagen wordt beschouwd als een van ’s werelds meest milieuvriendelijk steden. Het water van de haven is schoon genoeg om in te zwemmen en 36 procent van de inwoners gaat op de fiets naar het werk – terwijl de stad ook over een goed ontwikkeld openbaar vervoer beschikt. Fietsers leggen in Kopenhagen elke dag 1,1 miljoen kilometer af.
• De bekendste winkelketen is een biologische supermarkt, waar ook gewone gezinnen naar toe gaan voor hun boodschappen.
• Op een grotere schaal heeft Denemarken vaak het groene voortouw genomen. Zo is het land een echte pionier in de ontwikkeling van windenergie, waarmee al in de jaren ’70 is begonnen. Windenergie levert nu zo’n 20 procent van de totale elektriciteitsbehoefte – overeenkomend met het totale doel voor duurzame energie voor Nederland voor het jaar 2020.
• De helft van alle windturbines wordt in Denemarken geproduceerd, met Vestas als internationale marktleider.
• Denemarken heeft zich in de jaren ’90 op eigen initiatief verplicht tot een ambitieuze emissiereductie van maar liefst 22 procent, te bereiken tussen 1988 en 2005. Dit is een veel grotere verlaging dan het gemiddelde van andere Westerse landen (Nederland slechts 6 procent) onder het Kyoto-protocol, dat doelen heeft gesteld voor de overlappende periode tussen 1990 en 2012.
• Het bekende logo van de beweging tegen kernenergie, de lachende zon (in Nederland: Atoomenergie? Nee bedankt!), komt oorspronkelijk van het in Kopenhagen gevestigde Organisationen til Oplysning om Atomkraft (OOA).
• Ook het Europese Milieuagentschap (EEA), een belangrijk kenniscentrum voor de EU, is gevestigd in Kopenhagen, net als de Scandinavische hoofdkantoren van milieuorganisaties als Greenpeace en het Wereld Natuur fonds.
• Kopenhagen is een van de schoonste steden van Europa. Afval wordt door inwoners unaniem in prullenbakken gegooid, in plaats van op straat. Thuis scheiden praktisch alle Denen hun afval.
• De stad heeft twee gezichten: een formeel en geordend deel, met een afwisseling van statige, klassieke gebouwen en kleurrijke Scandinavische pakhuizen, en een moeiteloos heersende wet (mensen fietsen met helmen en lopen nooit door rood) - én een vrijgevochten wijk aan de haven, Christiania, waar sinds de jaren '70 een grote groep krakers woont, in oude legerbarakken en in honderden chaletjes die er in de decennia door Deense, Noorse, Zweedse en Europese hippies zijn bijgebouwd. Na recente ontruimingen heerst er een opstandige en uitzonderlijk strijdlustige sfeer. De voornaamste parallel tussen de twee stadsdelen: het is overal schoon. Christiania heeft een eigen vuilnisdienst en iedereen gebruikt de overal geplaatste prullenbakken. En ook een blokhut met een eigen zonnepaneel is er geen uitzondering.

Het lieflijke deel van Kopenhagen: Nyhavn.



En het opstandige deel. Graffiti-muur in vrijstaat Christiania, de 'stad binnen de stad' van Kopenhagen. Sterk gedecoreerde thuisbasis van de nog immer florerende kraakscene.

Kopenhagen: uitstoot 40 procent omlaag
*) Alle geïndustrialiseerde landen moeten in Kopenhagen toezeggen hun uitstoot naar 2020 met 40 procent te verlagen. 40 procent is het enige IPCC-ondergrensscenario dat een reëel uitzicht behoudt op 450 ppm, het stabilisatiedoel van de broeikasgasconcentratie in de atmosfeer - alhoewel ook bij 40 procent een tijdelijke overschrijding zal plaatsvinden. (Want ook na 2020 zal de wereldbevolking groeien en de energieconsumptie verder toenemen. Bij een emissiereductie van slechts 25% of 30% zouden deze landen hun uitstoot naar 2050 met 95 tot 100% moeten reduceren.)

Kopenhagen: ontbossing halveren, daarna stoppen
**) In Kopenhagen moet worden afgesproken het tempo van ontbossing, onder het nieuwe klimaatverdrag, naar 2020, tenminste te halveren. Naar 2030 moet ontbossing worden gestopt. Deze alom overgenomen doelstelling is helaas weinig ambitieus, aangezien het toestaat dat tegen 2030 het grootste deel van de tropische regenwouden zal zijn verdwenen, net als de opgeslagen koolstof en de geborgen biodiversiteit. Desondanks zou het de huidige trend van snelle, ongeremde ontbossing breken.

Nog meer informatie over Kopenhagen?
Lees meer over de klimaattop en het nieuwe klimaatverdrag in Kopenhagen for dummies
En bekijk ook het Dossier Kopenhagen, met al het gerelateerde klimaatnieuws.

Foto's van Kopenhagen
Speciaal ten behoeve van verslaggeving voorafgaand aan en gedurende de belangrijke klimaattop biedt HIER.nu een speciale Kopenhagen Beeldbank aan, met een ruime collectie foto's op hoge resolutie, die onder voorwaarden gratis te gebruiken zijn.

Kopenhagen Klimaatactie
Zelf in actie komen? Bezoek onze Kopenhagen Actiepagina!

© www.hier.nu / Rolf Schuttenhelm