Het PBL is. En om dat te vieren hebben de onderzoekers van het voormalige Natuur- en Milieuplanbureau hun kunstje van vorig jaar herhaald: cijfermatig onderbouwen dat China inmiddels de hoogste CO2-uitstoot heeft.

Het nieuwe rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving (waarin naast het MNP ook het Ruimtelijk Planbureau is opgegaan) is de derde internationale publicatie die aantoont dat de Verenigde Staten inmiddels is gepasseerd door China, in de "ranglijst" van grootste uitstoters van het voornaamste broeikasgas.

Voor trouwe lezers van onze klimaatberichtgeving is het oud nieuws dat de Chinese CO2-uitstoot de hoogste is, en dat de Chinese CO2-uitstoot veel sneller stijgt dan het IPCC had voorzien. Wij baseerden ons op een andere fraaie studie van het MNP, uit juni vorig jaar. Maar je verkeerde in select gezelschap. Tot vandaag, want om het nieuwe rapport kan niemand meer heen. [Eigenlijk tot vrijdag, maar wie geeft er nou vlak voor het weekend een persbericht uit?]

De cijfers zijn geactualiseerd en, wederom, schokkend. In één jaar tijd is de kloof tussen de uitstoot van China en de Verenigde Staten (die ook nog steeds toeneemt) gegroeid tot maar liefst 14 procent.

pressie

Dankzij de Nederlandse wetenschappelijke bijdragen neemt de druk op Peking toe om zelf binnenlandse gegevens voor energiegebruik te presenteren.

"Het maakt niet uit hoeveel van deze rapporten worden gepubliceerd, je hebt nog steeds Chinese bevestiging van het verhaal nodig," zegt Ailun Yang, van de Chinese afdeling van Greenpeace voor energie en klimaat.

Maar ook zonder bevestiging vanuit China verwoordt het PBL-rapport de consensus, zegt Isabel Hilton, redacteur van China Dialogue, een tweetalige website over de milieusituatie in China.

Daarnaast neemt ook de roep voor Chinese emissiereducties toe, mogelijk onder het komende internationale klimaatverdrag.

moreel nadeel

"Zoals het Chinese [verwees dat niet naar een Hollandse populier - red] gezegde luidt: hoge bomen vangen veel wind. De overheid is zich ervan bewust dat de status van grootste uitstoter in volume, tezamen met een ongeremd beleid voor de nieuwbouw van steenkoolcentrales, China een moreel nadeel verschaft in de internationale diplomatie," zegt Hilton.

India

Het Nederlandse rapport noemt de andere "booming economy" van Azië, India, als nummer 3. Daarbij wordt echter alleen gekeken naar de uitstoot ten gevolge van de verbranding van fossiele brandstoffen en niet naar landgebruik. Wordt ontbossing meegewogen, dan staat Indonesië op plaats drie [en Brazilië op plaats 6, vlak na Rusland].

Het huidige klimaatverdrag, het Kyoto-protocol, kent geen verplichtingen voor de top-4 van grootste uitstoters.

uitstoot per capita
De onderzoekers zeggen echter dat we moeten oppassen China nu als de grote schuldige aan te wijzen. Jos Olivier, een van de wetenschappers: "Om de zaken in het juiste perspectief te plaatsen moet je ook kijken naar nationale omstandigheden, zoals de emissies per capita, de nationale uitstoot gedeeld door het aantal inwoners. Deze is voor China nog steeds veel lager."

Aan de andere kant zal het niet lukken om temperatuurstijging te beperken tot de kritische grens van twee graden, en daarmee de ergste gevolgen van klimaatverandering, zoals misoogsten, miljoenen klimaatvluchtelingen en wereldwijde recessie, als de grootste uitstoters geen beleid voeren om ook hun uitstoot te beperken.

China is tot nog toe niet verder gekomen dan de vage uitspraak dat het de uitstoot per capita in 2050 op (lees: niet boven) het huidige niveau van de VS wil hebben. Too little. Far too late.

compendium

In de presentatie van statische gegevens van het PBL, het Milieu & NatuurCompendium, zijn deze en meer cijfers over de voortzettende groei van de mondiale CO2-uitstoot en het Chinese aandeel daarin overzichtelijk terug te vinden.

China: tweederde mondiale groei, kwart totale uitstoot
Een losse greep voor wie denkt dat de wereld inmiddels wel goed op weg is: sinds 1990, het basisjaar voor emissiereducties onder het Kyoto-protocol, is de wereldwijde uitstoot met maar liefst 34 procent gestegen. In recente jaren ligt de toename zelfs nog aanzienlijk hoger, onder andere doordat de stijgende olie- en gasprijs leidt tot een herwaardering van steenkool (ook in Nederland). Tussen tussen 2006 en 2007 (smeltrecords Noordpool en Groenland, rapporten en Nobelprijs IPCC, Al Gore, An Inconvenient Truth, Live Earth en Bali ten spijt) zette de snelle stijging voort. De mondiale uitstoot nam toe met 3 procent, overeenkomend met 800 megaton CO2. Tweederde van de groei werd veroorzaakt door China, dat inmiddels 24 procent van de wereldwijde uitstoot veroorzaakt.

veilige grens
Volgens Jim Hansen, Amerika"s meest vooraanstaande klimatoloog, bedraagt de maximale bovengrens voor de CO2-concentratie, om klimaatverandering beheersbaar te houden, 350 parts per million. Hoeveel ruimte we dan nog hebben? Dat wordt heel scherp bijgehouden op het CO2-meetstation op Mauna Loa, Hawaï: sinds 2007 bedraagt de CO2-concentratie 387 ppm...