Hij is al tien jaar directeur van HIER klimaatbureau en al dertig jaar werkzaam in de klimaatwereld, maar Sible Schöne verveelt zich geen moment. “Ik kan hier als intellectueel en ondernemer mijn ei in kwijt. Je zit met klimaatverandering in de kern van de duurzaamheidsdiscussie, en ik kan allerhande geweldige projecten starten.”

Ter gelegenheid van het tienjarig bestaan van het HIER klimaatbureau interviewen we vier mensen die enorm belangrijk voor ons zijn geweest. Onderstaand interview is, naast interviews met Boudewijn Poelmann, Piet Paulusma en Prinses Laurentien te lezen in De staat van het klimaat 2016

Een van de belangrijkste doelen bij de oprichting van HIER klimaatbureau was om burgers en bedrijven te betrekken bij het klimaatprobleem. Daarom pakte directeur Sible Schöne in het eerste jaar het idee op om een evenement te organiseren rondom de première van de film An Inconvenient Truth van Al Gore. “We kregen zo waanzinnig veel aandacht, iedereen vond het ineens vanzelfsprekend om iets aan het klimaat te doen. Dus toen hadden we onze bewustwordingsdoelstellingen in één avond bereikt, zeg maar.” 

Hij lacht, er is natuurlijk veel meer gebeurd, met eyecatchers als het kennisplatform HIER opgewekt, de duurzame bouwcertificaten van de CO₂-Prestatieladder en de bespaarcampagne Klimaatstraatfeest. Maar Al Gore was goud waard. “We zullen nu de slag moeten maken om door te laten dringen wat er écht moet gebeuren. We moeten stoppen met aardgas voor het verwarmen van woningen. Dat komt voor mensen veel dichterbij dan het sluiten van kolencentrales, omdat er dan iets verandert in hun woning.” 

Waarom moeten we stoppen met aardgas? 

“Omdat je naar nul CO₂-uitstoot moet in Nederland. Dat kan niet anders dan dat je stopt met benzine, diesel en aardgas. Elektriciteit kan je duurzaam maken, maar aardgas in je woning niet. We ontkomen er niet meer aan om het echte verhaal te vertellen, want we hebben eigenlijk geen tijd meer. 

“We ontkomen er niet meer aan om het echte verhaal te vertellen, want we hebben eigenlijk geen tijd meer.”

Maar je moet nu als individu wel zeer ambitieus zijn wil je zonder gas leven. Wij leggen dit vraagstuk bij bestuurders en het bedrijfsleven neer, maar zonder dat gewone mensen weten wat dit voor hen betekent, gaat het natuurlijk niet gebeuren. Wij zijn bezig met de ontwikkeling van een online tool waarop mensen hun postcode kunnen invoeren en zien of er al plannen zijn van de gemeente, of welke opties ze hebben. Om dat uit te leggen is een enorme klus.” 

We zijn dit gesprek eigenlijk helemaal verkeerd begonnen. Gefeliciteerd met het 10-jarig jubileum! Reden voor een feestje? 

“Dank je wel. We hebben een hele hoop goede dingen opgepakt en veel daarvan lopen nog steeds. Dus dat is een reden om tevreden te zijn. Maar als je ziet hoe ernstig het probleem is, kun je natuurlijk niet echt tevreden zijn. Het gaat gewoon fout. Tegelijkertijd moet je het toch vieren, want anders gaat de lol er af. 

De eerste vier jaar waren we een project van de Postcode Loterij. Dan is het relatief eenvoudig om aan je geld te komen. Maar vanaf januari 2010 hadden we nul inkomsten en dan kunnen we nu heel blij zijn dat we een bloeiende organisatie hebben met achttien medewerkers. En we hebben tamelijk uitgesproken opvattingen: als we consultancy gaan doen, dan heffen we onszelf op. Daar zijn er genoeg van. We willen alleen maatschappelijke activiteiten doen, die er toe leiden dat burgers en bedrijven mee gaan doen. HIER opgewekt loopt als een trein en de CO₂-Prestatieladder is inmiddels het belangrijkste instrument om bedrijven CO₂ te laten reduceren. Zelfs de KNVB heeft een certificaat. Dat doen we met allemaal jonge mensen hier en dat is leuk.”

Houdt dat je scherp? 

“Tuurlijk. Ik vind het leuk dat wij, hoe zal ik het zeggen, heel gemotiveerde jonge mensen hebben die zich geen van allen een milieudiehard noemen. Laat ik het zo zeggen: ze hadden ook ergens anders kunnen werken. Dat helpt om steeds te denken: wat denken gewone mensen hier nu van? Waarom zouden mensen meedoen? Bij de activiteiten die wij organiseren is ‘het klimaat’ toch altijd argument drie of vier. Met de jonge mensen in deze organisatie blijven we pragmatisch.” 

“Met de jonge mensen in deze organisatie blijven we pragmatisch.”

Dan komt er zo’n jong mens het kantoor binnen. “Lukt het allemaal een beetje? Ben je wel een beetje persoonlijk, Sible?” Het is HIER medewerker en samensteller van De Staat van het Klimaat Susanne van Suylekom. Sible: “Volgens mij heb ik dat al wel een beetje… Je zou je er toch niet mee bemoeien?” Susanne: “Ik vroeg me gewoon af of de smeuïge details al verteld waren.” Sible lacht en wuift het weg. Ze maakt weer aanstalten om te vertrekken. “En oh ja, heb je al verteld dat je je spouwmuur niet geïsoleerd hebt?” Terwijl Susanne wegloopt, laat Sible zijn hoofd in zijn handen zakken. “We hebben al zeven isolatiebedrijven langs laten komen en iedereen die we betrouwbaar vinden, durft het niet aan. Dat knaagt natuurlijk wel, een directeur van het klimaatbureau zonder geïsoleerde spouwmuur.” 

Je werkt al dertig jaar in de klimaatsector. Is jouw functie erg veranderd door de jaren heen? 

“Ik heb veel verschillende dingen gedaan en ben steeds op tijd vertrokken. Toen ik van de Milieudefensie naar het Wereld Natuur Fonds overstapte, noemden de collega’s van Milieudefensie mij ‘de rooie panda’. Ik heb een heel goede tijd gehad bij het Wereld Natuur Fonds. Ik had een geweldig internationaal team. We waren in de tijd van Kyoto echt politiek invloedrijk. Bij HIER zijn we in vergelijking meer bezig met praktische zaken; mensen motiveren om actie te ondernemen, iets te doen. Dat is ook een rode lijn in mijn loopbaan. Ik heb me altijd bezig gehouden met het opzetten van concrete initiatieven, zoals het op de markt brengen van groene stroom. Niet alle initiatieven zijn direct een succes, maar dat is juist de charme. Je moet blijven presteren en meerwaarde leveren, dat houdt een mens scherp.”

Tot slot: word je niet somber van de ernst van de klimaatproblematiek? 

“Ik denk niet dat je op basis van ‘Oh hoe verschrikkelijk is het met het klimaat’ ergens dertig jaar plezierig kunt werken. Het boeit me intellectueel. Wat ik interessant vind, is de verhouding wetenschap en samenleving. We leven in een tijd waarin mensen zeggen: ‘Wetenschap is ook maar een mening’. Als ik er over nadenk, vind ik het een angstaanjagend probleem. Eén of twee keer per jaar komt dat onderwerp weer binnen. Dan lees je dat 93 procent van de Great Barrier Reef is aangetast, of dat boeren uit India zelfmoord plegen vanwege extreme droogte. Dan realiseer ik: shit, het is echt waar. De rest van de tijd ben ik met leuke collega’s bezig met dingen die in meerdere of mindere mate zinvol zijn. Daar heb ik plezier in.”

Sible Schöne (Joure, 1952) is de oprichter en huidige directeur van Stichting HIER klimaatbureau. Sinds 1986 werkt hij al in de klimaatsector, eerst bij de Milieudefensie en vervolgens bij het Wereld Natuur Fonds. Onder zijn leiding ontstonden o.a. HIER opgewekt, HIER bespaart en het HIER Klimaatstraatfeest en kwam de CO₂-Prestatieladder tot bloei.

Bekijk alle artikelen over: