Ze is de vaste gast bij de HIER Klimaatborrel en de uitreiker van de Klimaatpenningen. Met haar Missing Chapter Foundation helpt ze kinderen om met hun gezin energie te kunnen besparen. De scepticus maakt geen kans bij Prinses Laurentien. “We hebben de tijd niet om eindeloos te wikken en wegen. We moeten het gewoon doen.”

Klimaatborrelaar van het eerste uur

Praktisch, optimistisch en de handen uit de mouwen. Kijkt de bezoeker om zich heen in haar kantoor - zo’n beetje naast het Vredespaleis in Den Haag - dan ziet hij de muren vol hangen met geïllustreerde notulen. “Je kan het wel, dus douche maar lekker snel!” zegt een hondje. “Je bent nooit te klein om het verschil te maken”, aldus een getekend jongetje. 

Het zijn notulen van bijeenkomsten en initiatieven van Missing Chapter Foundation (MCF), die Prinses Laurentien in 2010 heeft opgericht. Die inhoudelijke rol heeft ze sinds de eerste editie in 2010 ook bij de Klimaatborrel en de HIER klimaatpenningen. Niet alleen handjes geven, de envelop openen en de winnaar feliciteren, maar ze is jurylid, spreker en actief vragensteller. Ze is een Klimaatborrelaar van het eerste uur. 

Was het eigenlijk een beetje gezellig, die eerste Klimaatborrel? 

“Absoluut, het is altíjd gezellig. Oorspronkelijk was het meer een echte borrel dan dat het nu is. Voordat de HIER Klimaatborrel er was, troffen de organisaties die met de klimaatproblematiek bezig waren elkaar alleen op formele plekken. Daar heeft de borrel verandering in gebracht. De Klimaatpenning was eigenlijk een ondergeschoven kindje. 

“De urgentie was toen al groot, maar die wordt elk jaar groter.”

Volgens mij is dat nu omgedraaid. Juist het tonen van goede voorbeelden met Klimaatpenningen helpt; we hoeven niet steeds het wiel uit te vinden. Het is scherper geworden. De urgentie was toen al groot, maar die wordt elk jaar groter. De voorbeelden en het inhoudelijke staan nu meer voorop. Terecht. Borrelen met inhoud. Beter kan niet.”

Is er een blauwdruk voor het winnen van een HIER klimaatpenning? 

“Dat denk ik niet. Maar elke keer komt het wel terug op een soort van above and beyond. Strijden tegen de klimaatproblematiek is je baan, maar je ziet dat winnaars van de Klimaatpenningen nog net een stapje meer lef hebben, meer moedig zijn. 

Neem Jules Kortenhorst (winnaar 2011, red.). Hij stopte als Kamerlid voor het CDA om vanuit het niets de European Climate Foundation op te bouwen. Nu is de ECF de grootste funder van klimaatactiviteiten in Europa. Maar denk ook aan Ron Wit (Natuur en Milieu, winnaar 2013, red.) die zich inzette voor het Energieakkoord. Eén favoriet uitkiezen kan ik niet. Dat is alsof je vraagt naar mijn favoriete boek: kies ik er één dan laat ik al die andere boeken weg.” 

Welke eigenschap ziet u verder regelmatig terug? 

“Ik herinner me het jaar dat Yvo de Boer won. Hij had de klimaatconferentie in Kopenhagen geleid, dat was al een prestatie. Maar ik werd erg gegrepen door de emotie die hij inbracht aan de onderhandelingstafel. Hetzelfde zie je bij Roger Cox en de andere mensen van de Urgenda-zaak. Het is mooi dat we emotie in dit soort debatten brengen. Dat laat zien dat het echt ergens over gaat. Feiten, cijfers en onderbouwingen steunen dit, maar uiteindelijk handelen mensen op basis van emotie.” 

Voor haar ligt de lijst met winnaars, haar ogen glijden over het papier. “Inmiddels begint het echt wel een hele mooie selectie te worden!” 

“Feiten, cijfers en onderbouwingen steunen dit, maar uiteindelijk handelen mensen op basis van emotie.” 

Wie vorig jaar bij de uitreiking was, zal zich waarschijnlijk het panelgesprek herinneren. Experts in het populair maken van onpopulaire problemen gaven hun visie op de aanpak van het klimaatprobleem. Ook Prinses Laurentien luisterde naar de geschiedenis van de ‘BOB jij of BOB ik?’-campagne en het verhaal van Tony’s Chocolonely. “Fantastisch, wat een goed idee. Maar het panelgesprek schoot een klein beetje door naar de marketingkant.” 

Toen Prinses Laurentien opkwam om de klimaatpenningen uit te reiken startte ze met een inktzwart ongeval. Een maand voor de Klimaatborrel 2015 overleden de klimaatonderzoekers en poolreizigers Marc Cornelissen en Philip de Roo. Persoonlijke bekenden van de prinses. “Net zoals van velen anderen in de zaal.” De onderzoekers zakten door het ijs bij het meten van de ijsdikte in het Noordpoolgebied. “Zij hebben hun ziel en zaligheid, hun leven, hun alles, gegeven voor de wetenschap van het klimaatprobleem. Dat wakkert een gevoel van verantwoordelijkheid aan.” 

Waarom wilde u dit publiekelijk delen? 

“Ik wilde het sentiment in de zaal benoemen. Kijk, ik had ook mijn riedeltje kunnen doen en dan weer kunnen gaan zitten, maar dit zette het gesprek op scherp. We kunnen hier nu wel leuk over praten, maar er hebben net twee mensen voor het klimaat het leven gelaten. Ik wil dat levend houden, als een eerbetoon aan hen en als emotionele prikkel voor onszelf.” 

Als een monument? 

“Ja, het maakt het scherp. Ik kan me niet ‘eventjes’ voor dit inzetten en dan de volgende keer weer voor iets anders; this is real. Dit is wel echt de essentie van het leven. Dat is wat mij raakt in het klimaat. Dus dan pak ik dat moment zodat we met elkaar het sentiment kunnen delen. Dat schept een band.” 

“Winnaars van de Klimaatpenningen hebben nog net een stapje meer lef.”

Het grootste gedeelte van uw tijd besteedt u nu aan de Missing Chapter Foundation. In hoeverre raakt dat met uw inzet voor het klimaat? 

“Klimaatverandering is een groot onderdeel van ons werk. We hebben nu een groot energiebesparingsprogramma: de douchetijd terugbrengen van gemiddeld 9 naar 5 minuten. Als heel Nederland dat doet, besparen we de CO₂-uitstoot van 776.000 auto’s. Kinderen zeggen: laten we het dan gewoon doen! Ze hebben het klimaatprobleem omgezet in energie, omgezet in watergebruik, omgezet in tijd. Ze hebben het doel en de actie uit elkaar gehaald. 

Op papier gaat het altijd over lange termijn. Maar ja, wat is nou lange termijn? We praten zo makkelijk over 2020, 2050, alle jaartallen die we in onze verdragen formuleren. Kinderen zijn daar de verwezenlijking van. Ik ben vijftig. De kinderen die nu tien zijn, staan over 20 jaar midden in het leven. Met het samenspel tussen kinderen en volwassenen worden beslissingen meer toekomstbestendig. Dus is het logisch dat ze meedenken over beslissingen die gaan over de toekomst.” 

Prinses Laurentien (Leiden, 1966) studeerde onder andere journalistiek in Berkeley, Californië en werkte daarna kort bij CNN. Nu is ze voorzitter van de Stichting Lezen & Schrijven, oprichter van de Missing Chapter Foundation en schrijft ze klimaatkinderboeken met in de hoofdrol de wandelende haai Mr. Finney

Ter gelegenheid van het tienjarig bestaan van het HIER klimaatbureau interviewen we vier mensen die enorm belangrijk voor ons zijn geweest. Bovenstaand interview is, naast interviews met Boudewijn Poelmann, Piet Paulusma en Sible Schöne te lezen in De staat van het klimaat 2016

Bekijk alle artikelen over: