De warmtetransitie brengt een vrij unieke kans met zich mee: het ontwerpen van betere warmtesystemen voor heel Nederland. De afgelopen maand zijn er verschillende rapporten verschenen over de mogelijkheden die warmtenetten op verschillende temperaturen bieden. En dat is goed, want we weten veel van gasnetten, maar hebben nog een hoop te leren over warmtenetten.

Aandachtspunten bij warmtenetten

Een warmtenet kun je niet zomaar vergelijken met het gas- of elektriciteitsnet omdat:

  1. Het ook een terugstroom van water kent. Het is, zeker bij kleinschalige netten, eerder een systeem
  2. Zowel voor de bronnen, de aanleg als de afnemers het heel erg verschilt op welke temperatuur de warmte wordt geleverd
  3. Het om relatief kleine aantallen aansluitingen gaat in vergelijking met de miljoenen aansluitingen op gas en stroom
  4. Er relatief weinig winst zit op de warmte zelf

Verduurzaming warmtenetten

In jaren ’60 wijken is een warmtenet goedkoper dan een ‘all-electric’ oplossing en een 70/40 graden warmtenet inclusief aanpassingen op huisniveau goedkoper is dan een 40/25 graden of 20/10 graden variant. Bovendien kan een wijk-voor-wijk aanpak ten koste gaan van een optimale aanpak op gemeente of regio-niveau. Dat zijn de voorlopige resultaten van een nieuw onderzoek van de TKI Urban energy.

Bekijk hier de publicatie

In de praktijk is dit echter een nog wat theoretische exercitie. De meeste proeftuinprojecten zijn gericht op de aanleg van 90 graden warmtenetten. Alle woningen in een wijk tegelijk isoleren wordt nog vrijwel nergens geprobeerd, zeker niet in wijken met veel koopwoningen. Maar hoe breng je dergelijke warmtenetten vervolgens op een lagere temperatuur? We hebben even rondgekeken en ontdekten dat twee jaar geleden Ecofys en Greenvis er in Denemarken en Duitsland onderzoek naar hebben gedaan.

Bekijk hier het rapport 

Praktijkcase – besluitvorming warmtenet Nijmegen

Meer dan twintig jaar geleden werd gestart met de plannen voor het aardgasvrij bouwen van een nieuwe woonwijk in Nijmegen Noord. Het was indertijd zeer vooruitstrevend en innovatief. Maar het hele proces over de jaren heen is nou niet bepaald naar wens verlopen en daar kunnen we nu veel van leren. Deze week heeft de gemeentelijke rekenkamer Nijmegen een rapport gepubliceerd over o.a. de besluitvorming omtrent het warmtenet in Nijmegen Noord. De bevindingen zijn niet mals. Zo zegt de rekenkamer o.a. dat de gemeente in de besluitvorming inconsistent en niet transparant was. Er werd bovendien gestuurd op een middel, het warmtenet, en niet op het doel: aardgasvrij. Als je bij een gemeente werkt, dan is dit een ontzettend leerzaam rapport.

Praktijkcase: open warmtenetten in Finland

In Finland is 46% van de huizen aangesloten op een warmtenet. Het zijn veelal kleine netten, waarbij warmteproductie, -levering en netbeheer in handen is van een enkele partij. Het is dan ook niet vreemd dat daar gekeken wordt naar mogelijkheden om warmtenetten “open” te maken. Uit onderzoek blijkt echter dat het alleen bij hele grote warmtenetten haalbaar is om naar een ander marktmodel te gaan. Bij kleine netten gaan de kosten voor de gebruiker flink omhoog afhankelijk van het gekozen marktmodel. Als je kijkt naar een marktmodel met een aparte netbeheerder en producenten die direct kunnen leveren aan de eindgebruiker, wordt de warmte 10 keer zo duur. Dit land is ervaren in warmtenetten. In een rapport van mei van dit jaar staan alle voor en nadelen.

Bekijk hier de verschillende marktmodellen (pagina 24) 

Nieuwsbrief voor energieprofessionals

We sturen ons netwerk maandelijks een update met nieuws, publicaties en onderzoeken over de warmtetransitie in Nederland. Aanmelden kan via onderstaande knop. Bekijk hier de eerdere updates en houd ook de agenda met evenementen over de warmtetransitie in de gaten. 

Meld je aan voor de zakelijke update over de warmtetransitie

Bekijk alle artikelen over:

Update voor professionals

Wil je op de hoogte blijven van het nieuws over de warmtetransitie in Nederland? Schrijf je in voor de maandelijkse nieuwsbrief voor professionals. Bekijk hier de

eerdere updates.