Op veel plekken in Nederland is warmte beschikbaar die gebruikt kan worden om water te verwarmen. Dat water, dat een hoge temperatuur heeft om huizen mee te verwarmen, wordt vervolgens in goed geïsoleerde buizen getransporteerd naar woonwijken of andere gebouwen in de buurt. Zo’n buizensysteem heet een warmtenet. In plaats van met een CV-ketel wordt je huis dan verwarmd met warmte die ergens anders vandaan komt. Het afgekoelde water wordt vervolgens via andere buizen weer afgevoerd.

Warmtenetten in Nederland

Omdat warmte op zoveel plaatsen aanwezig is, wordt geschat dat ongeveer de helft van Nederland voor 2050 aangesloten kan worden op een warmtenet. Omdat niet alle (rest)warmte een hoge temperatuur heeft, zullen huizen soms verwarmd moeten worden met minder warm water dan nu door de leidingen stroomt. Om ervoor te zorgen dat je huis ook tijdens koude dagen lekker comfortabel warm is, is het nodig dat huizen beter geïsoleerd worden.

Waar komt de warmte vandaan?

Er zijn verschillende soorten warmtebronnen die gebruikt worden voor warmtenetten. De ene bron is duurzamer dan de andere. Zo wordt warmte gebruikt die vrijkomt in de industrie, zoals in elektriciteitscentrales of afvalverwerkingsbedrijven. Deze warmte heeft een hoge temperatuur. Ook wordt er steeds meer gebruik gemaakt van geothermie, ook wel aardwarmte genoemd. Daarvoor worden diepe putten geboord waar vervolgens water met een hoge temperatuur uit wordt gepompt. Er wordt ook gebruik gemaakt van bronnen met een lage temperatuur. Een voorbeeld hiervan is Warmte Koude Opslag (WKO’s). WKO’s zijn grote reservoirs onder de grond die worden gebruikt om warmte op te slaan in de zomer, en warmte af te geven in de winter. Omdat dit water een lagere temperatuur heeft wordt het alleen toegepast bij heel goed geïsoleerde woningen.

Hoe ziet het eruit?

Een warmtenet levert meestal een lage temperatuur aan woningen. Daardoor heb je vaak vloerverwarming en/of wandverwarming. Dat betekent dat je geen radiatoren meer aan de muur hebt, want bij lage temperatuur verwarming geven die niet genoeg warmte of om je hele huis te verwarmen. Bij een warmtenet met water van hoge temperatuur (vanaf 70 ºC) heb je vaak wel gewoon radiatoren in huis waar warm water doorheen stroomt.

Duurzame verwarming

Niet alle warmte komt van duurzame bronnen. Warmtenetten of stadsverwarming wordt nu vaak nog verwarmd met de warmte van energiecentrales op kolen of gas. Als we in 2050 klimaatneutraal willen zijn, moet uiteindelijk alleen maar duurzame warmte gebruikt worden om het water in warmtenetten op te warmen. Dat kan bijvoorbeeld door gebruik te maken van aardwarmte (geothermie) of warmte van biomassacentrales.

Bekijk hier een animatie over warmtenetten: