Internationaal mag Nederland dan bekend staan als koud kikkerlandje met flink wat regen (zoals nu), begin juli 2015 kregen wielerfans een heel ander beeld voorgeschoteld. De start van de 102de Tour de France vond plaats in Utrecht, precies tijdens een hittegolf met temperaturen tot boven de 35 graden. 

Hete dagen worden relatief nog heter

Tijdens de start van de Tour de France in Utrecht koelden renners hun lijf met ijsjes en omwonenden het parcours met hun tuinslangen. Volgens KNMI-klimaatonderzoeker Jules Beersma kunnen we dergelijke taferelen de komende decennia meer verwachten. Niet alleen zal de gemiddelde temperatuur verder toenemen, de hete dagen worden relatief nog heter. Dat komt onder meer doordat hitte vaak gepaard gaat met droogte. Is de bodem al relatief droog, dan gaat alle energie zitten in het opwarmen van die bodem, die vervolgens als een straalkachel de lucht verwarmt – ook wel het Sahara-effect genoemd. Wanneer het in de zomer juist vochtig is, vindt er meer verdamping plaats waardoor heftiger buien ontstaan. Het contrast tussen de natte en droge zomerperiodes neemt dus toe. Lees ook: Nederland wordt natter en grilliger

Hittegolven na Watersnoodramp ergste natuurrampen die Nederland troffen

Niet alleen evenementenorganisatoren zullen rekening moeten houden met hittescenario’s. Met name mensen op leeftijd lopen een sterk verhoogd risico om te overlijden bij hitte, legt directeur Maarten van Aalst van het Rode Kruis Crescent Climate Centre uit. “En het is niet zo dat alleen ouderen komen te overlijden die toch al heel zwak waren.” De hittegolven van 2003 en 2006 zijn daardoor, na de Watersnoodramp, de ergste natuurrampen die Nederland de afgelopen honderd jaar troffen; die in 2006 eiste 1000 levens. In 2007 kwam er daarom een Nationaal Hitteplan, waarin onder meer staat hoe beter over de gezondheid van ouderen te waken. Ook kwamen er alarmeringscodes die het KNMI afgeeft bij verwachte hitte. 

Wateroverlast duurt vaak maar kort, droogte is vaak een stuk hardnekkiger

Ook op andere vlakken zal Nederland meer last gaan krijgen van de hittegolven. Het oppervlaktewater zal tijdens droge periodes vaker verontreinigd raken met blauwalgen en, door de verdamping, relatief hogere concentraties chemicaliën bevatten. Dat kan gevolgen hebben voor de recreatie, en als het waterpeil nog verder daalt kan ook de drinkwaterproductie in de knel komen, omdat die gedeeltelijk afhankelijk is van het oppervlaktewater. Rijkswaterstaat hanteert een ‘verdringingsreeks’ om aan te geven dat ondermeer boeren en natuurbeheerders onder droge omstandigheden minder oppervlaktewater mogen gebruiken om de drinkwatervoorziening en – nog meer dan dat – de waterkeringen in bedrijf te houden. Vrachtschepen mogen bij een lagere waterstand minder zwaar beladen zijn en bepaalde stuwen gaan dicht. 

“Het is een hele keten met gevolgen, inderdaad”, zegt Beersma. “Wateroverlast duurt vaak maar kort, droogte is vaak een stuk hardnekkiger.”

De Staat van het Klimaat 2016

Dit is een artikel uit De Staat van het Klimaat 2016. In dit boekje legt HIER bij twaalf nieuwsberichten uit het afgelopen jaar de link met klimaatverandering. Het was een jaar waarin minstens tien weerrecords werden gebroken.

Download De Staat van het Klimaat 2016 hier. 

Wil je meer van dit soort berichten en aanbiedingen voor energiebesparende producten ontvangen? Schrijf je dan onderaan deze pagina in voor de nieuwsbrief.

Bekijk alle artikelen over: