Rein Haarsma, klimaatonderzoeker bij het KNMI in Bilthoven, vertelt in De staat van het klimaat 2016 in hoeverre we orkanen aan klimaatverandering kunnen koppelen en wat ons in de toekomst op dit gebied te wachten staat. 

In oktober vorig jaar raasde er over het zuiden van de Verenigde Staten een stevige orkaan, Patricia, die vooral veel ellende veroorzaakte in de staten Texas en Louisiana. Er vielen geen slachtoffers, maar de schade liep op tot in de miljarden. Vooral de infrastructuur kreeg het zwaar te verduren. Het was niet de enige zware orkaan in 2015: Pakistan, Myanmar en Italië werden ook getroffen. Zij moesten dit wel met doden bekopen.

Stilte voor de grote storm

Het is verleidelijk om de orkanen aan klimaatverandering te koppelen. Maar toch is het nog steeds niet duidelijk of er sprake is van een toename van het aantal orkanen door de opwarmende aarde. “Dat komt onder andere doordat het moeilijk is om inzicht te krijgen in het aantal orkanen dat optrad in vorige eeuwen. Lang niet alles werd toen gesignaleerd, laat staan gedocumenteerd”, zegt Rein Haarsma, klimaatonderzoeker bij het KNMI in Bilthoven, “Daarnaast fluctueert het aantal orkanen door de jaren heen enorm. Op dit moment verdwijnen alle gegevens nog in de ruis van natuurlijke variatie.” 

Uit modellen is toch de verwachting gedestilleerd dat het aantal orkanen in de toekomst eerder afneemt dan toeneemt. Dat komt doordat de hogere, koudere luchtlagen door de klimaatverandering meer opwarmen dan de lagere. De maximale temperatuursverschillen tussen de verschillende lagen nemen daardoor af. “Dat zorgt voor een stabielere atmosfeer”, zegt Haarsma, “En dat maakt dat het proces waardoor cloud clusters zich kunnen organiseren tot orkanen moeilijker wordt.” 

Maar dat betekent niet dat we op een rustige planeet hoeven te rekenen. De orkanen die we tegoed krijgen, zijn namelijk veelal van een krachtige categorie. “Een potentiële orkaan moet een hogere drempel over om een daadwerkelijke orkaan te worden. Maar er is dan ook genoeg energie beschikbaar om flinke schade aan te richten als die drempelwaarde eenmaal gehaald is.” 

De overgang van de zomer naar de herfst zal onstuimiger worden

Haarsma verwacht bovendien dat het gebied waar orkanen kunnen plaatsvinden opschuift naar de polen. “De kritieke temperatuur waarbij orkanen zich ontwikkelen is 26,5 graden Celsius. Bij een opwarmende aarde wordt dat gebied groter.” En dat betekent dat ook Nederland zich klaar mag gaan maken. “Een daadwerkelijke orkaan zal hier niet snel toeslaan, maar de uitlopers ervan komen wel vaker in de buurt van ons land. Je krijgt dan iets wat ergens tussen een orkaan en een fikse storm in ligt. Omdat het orkaanseizoen vooral in september en oktober plaatsvindt, zal de overgang van de zomer naar de herfst onstuimiger worden.”

De Staat van het Klimaat 2016

Dit is een artikel uit De Staat van het Klimaat 2016. In dit boekje legt HIER bij twaalf nieuwsberichten uit het afgelopen jaar de link met klimaatverandering. Het was een jaar waarin minstens tien weerrecords werden gebroken.

Download De Staat van het Klimaat 2016 hier. 

Wil je meer van dit soort berichten en aanbiedingen voor energiebesparende producten ontvangen? Schrijf je dan onderaan deze pagina in voor de nieuwsbrief.

Bekijk alle artikelen over: