Archief
En route naar 5 graden
Zijn we een dagje te laat, of kenden onze trouwe lezers dit nieuws al maanden geleden? Voor de zekerheid nogmaals Stern die zegt dat het nog erger is dan hij in 2006 zei.
In april vorig jaar meldde topeconoom Stern al dat hij de urgentie nog had onderschat, in zijn Review on the Economics on Climate Change uit oktober 2006, vaak geciteerd als de Stern Review, waarin hij stelt dat de economische schade van klimaatverandering de wereld in een depressie zal brengen van het formaat en de ernst van de jaren ’30, de diepste sinds er een wereldeconomie bestaat.
De economische schade zal nog aanzienlijk groter zijn, zo zei Stern vorig voorjaar, en dat herhaalde hij (in oktober en) gisteren in Kopenhagen, terwijl het grote wetenschappelijke klimaatcongres met zijn slotconclusies kwam: we liggen op koers van het ergste van de IPCC-scenario’s – of zelfs nog erger.
Meest opmerkelijke uitspraak van Stern deze keer: ‘Politici beseffen niet wat een temperatuurstijging van enkele graden betekent.’ Toevallig spraken we gisteren een andere Britse wetenschapper met een opvatting over hoe dat komt.
We slagen er maar niet in om de mondiale uitstoot van broeikasgassen terug te dringen, met een dusdanige verstoring van ecosystemen en het klimaatsysteem tot gevolg, dat deze in de greep komen van positieve terugkoppelingen. Stern en de eveneens aanwezige Duitse klimaatautoriteit Hans Joachim Schellnhuber, van het Potsdam Instituut voor Klimaatonderzoek, voorzien inmiddels een temperatuurstijging van 5 graden. Ter indicatie: dit gaat er allemaal mis bij een gemiddelde temperatuurstijging van ‘slechts’ 2 graden, het officieuze doel van het klimaatverdrag.
Onbegrensde klimaatverandering
Overigens is 5 graden geen logische eindgrens. Het broeikasbereik van ecosystemen is aanzienlijk groter. Een temperatuurstijging van 5 graden betekent het verdwijnen van de Amazone, dat de helft van alle biodiversiteit op aarde herbergt, en vrijwel alle andere tropische regenwouden, met honderden gigatonnen CO2 tot gevolg. Ondertussen grootschalige verdroging en verwoestijning op alle bewoonde continenten, met nóg een verveelvoudiging van de CO2-uitstoot tot gevolg. Mogelijk sterven ook grote delen van de taiga, met tot duizenden gigatonnen CO2 tot gevolg. Uitstoot van methaan uit de volledig ontdooiende toendra is, omgerekend naar CO2-equivalenten van een zelfde schaal. De verzuring van de oceanen bereikt bij dergelijke CO2-concentraties bovendien een niveau waarbij duurzame CO2-opslag wordt gemarginaliseerd, met verdere stijging van de atmosferische CO2-concentratie tot gevolg. De verzuring kan bovendien kalksteenpakketten op de oceaanbodem aantasten, die daarbij oplossen en (langzaam, maar enorme hoeveelheden) CO2 gaan uitstoten.
Maar dan de klapper: wanneer de atmosfeer 5 graden warmer wordt, door een cocktail van fossiele brandstoffen en vernietiging van de terrestrische biosfeer, zullen, uiteindelijk, ook de oceanen 5 graden warmer worden. En wanneer deze hittegolf de oceaanbodem aantikt, knappen de kristallen, die hun structuur aan een exacte druk en temperatuur te danken hebben, van gashydraten. Daarbij kan volgens moderne, conservatievere schattingen een kleine 10.000 gigaton CO2 vrijkomen. Ter vergelijking: onze consumptie van aardgas, aardolie en steenkool brengt jaarlijks 27 gigaton in de lucht. Het scenario van grootschalig 'smelten' van gashydraten is bovendien meer dan theorie.
Kan het niet een beetje minder?
Het is het punt waar humane psychologie ons extra gaat hinderen. Een grove tweedeling van onze samenleving geeft ten eerste chronische ontkenners (graag bediend door klimaatsceptici). Het is de defensieve reactie van hen die het begrip schuld niet kunnen hanteren. Materialisten, nihilisten en in elk geval individualisten. De andere (grotere) groep beschikt over een fraaier karakter en had daarmee alvast een ticket naar de hemel in de hand. Maar ook zij beginnen nu te sputteren, gevoed door de gewone, bagatelliserende media: ‘Nou, nou, kan het niet een beetje minder? Die ijsbeer is heel zielig, maar inmiddels vind ik dat klimaatnieuws echt niet leuk meer!’ Zij kunnen een ander begrip niet hanteren.
Angst.
Het levert een absurde situatie op, waarin de wetenschappers in Kopenhagen kritiek krijgen te verwerken als zouden het opzettelijke onruststokers zijn.
Maar neem van ons aan: opzettelijke onruststokers belanden in supportersverenigingen, het Londense zeepkistjescircuit, de gevangenis, of met een beetje geluk bij een specialistisch, maar feitelijk buitengewoon hoogstaand, lichtjes activistisch klimaatnieuwsmedium.
Maar ze worden geen professor aan technische universiteiten en wetenschapsinstituten, zoals Schellnhuber. Ze worden geen hoofdeconoom van de Wereldbank, zoals Stern. Ze worden geen directeur van NASA, zoals James Hansen.
Datum: 13-03-2009
