Archief
Plankton kan klimaat niet redden
Sommige ondernemers zien in de woeste en ijzige zeeën tussen Australië en Antarctica een geldbron. Door de CO2-opslag van het water kunstmatig te verhogen kunnen in theorie zogeheten ‘carbon credits’ worden gegenereerd.
De zeeën rond de polen bevatten veel plankton dat CO2 kan opnemen. Als de hoeveelheid plankton kunstmatig wordt verhoogd, wordt er ook meer CO2 opgenomen. Mocht zo'n mechanisme worden toegestaan onder een toekomstig klimaatverdrag, kunnen de ontstane credits wellicht voor miljoenen euro’s worden verkocht, onder andere aan vervuilende industrie, die daarmee extra emissieruimte krijgt.
Maar volgens wetenschappers kleven er veel risico’s en onzekerheden aan het concept om de natuur te gebruiken voor het terugdringen van de hoge CO2-concentratie, in een poging klimaatverandering te temperen.
Onderzoek
Een analyse door een Australisch onderzoeksinstituut maant tot voorzichtigheid en stelt dat meer onderzoek moet worden gedaan alvorens oceanen langdurig en grootschalig worden bemest in de hoop meer van het koolstofbindende plankton te krijgen.
‘Ik geloof niet dat de wetenschappelijke gemeenschap hier echt bij heeft stilgestaan en een checklist heeft gemaakt van voorwaarden die risico’s uitsluiten’, zegt een van de auteurs van het rapport, Tom Trull. ‘We hebben nog niet eens een meetprogramma ontworpen om ecologische veranderingen te monitoren’, aldus Trull, die projectleider is van een speciaal CO2-programma van het Antarctic Climate and Ecosystems Cooperative Research Center (ACE CRC).
IJzer
Het verspreiden van extra nutriënten, zoals ijzerdeeltjes, over honderden vierkante kilometers oceaan, kan zorgen voor een toename van fytoplankton. En daarmee kan weer extra CO2 worden opgenomen, dat de microscopische organismen nodig hebben om calciumcarbonaten te maken en daarmee hun skelet op te bouwen. Als het plankton sterft blijft het broeikasgas in de carbonaten opgeslagen die vervolgens op de oceaanbodem, over de loop van miljoenen jaren, dikke kalksteenpakketten vormen.
Hoe meer plankton, hoe groter de CO2-opslag, zo wordt geredeneerd. Maar dat mag geen reden zijn om op grote schaal gehele ecosystemen te beïnvloeden, zeggen de meeste oceanografen, die vrezen voor onvoorziene ecologische schade van dergelijke geo-engineering. Anderen waarschuwen dat de bemesting zou zorgen voor een hogere uitstoot van lachgas, een broeikasgas dat nog vele malen krachtiger is dan CO2.
Planktonafname
Bovendien is het nog maar de vraag of het zal lukken plankton te laten toenemen. Klimatologen waarschuwen juist voor een wereldwijde afname van plankton en ander zeeleven dat calciumcarbonaten opbouwt, zoals schelpdieren en koraal. De oorzaak is verzuring van de oceanen, een ander gevolg van toenemend CO2. De calciumcarbonaten zouden op termijn zelfs oplossen in het zuurdere water, een proces waarbij weer extra CO2 vrijkomt. Enkele weken geleden berichtte de Universiteit van Chicago dat dit proces mogelijk 2.html>tien keer sneller verloopt dan tot nog toe aangenomen.
Context
Uit berekeningen van ACE CRC blijkt dat de oceanen bij maximale ijzerbemesting niet meer dan een miljard ton extra koolstof per jaar zouden kunnen opnemen, overeenkomend met 3,7 gigaton CO2. Dat is zo’n 12 procent van de jaarlijkse CO2-uitstoot door ontbossing en het gebruik van fossiele brandstoffen.
‘Dat plaatst de risico’s pas echt in de context. We hebben het over het veranderen van ecosystemen op wereldschaal voor een emissiereductie met een kleiner potentieel dan bijvoorbeeld energiebesparing en de ontwikkeling van duurzame energie’, zegt Trull. Ontbossing veroorzaakt elk jaar zo'n 20 procent van de mondiale uitstoot.
Datum: 16-12-2008
