Archief
Op weg naar nieuw smeltrecord?
Het National Snow and Ice Data Centre van de Universiteit van Colorado is 's werelds zelfbenoemde Noordpoolwaakhond. Na een iets tragere start ligt de smelt dit jaar op koers voor een nieuw record.
Aldus de Amerikaanse onderzoekers.
Dit is tegen verwachting van klimatologen in, die dachtten dat het effect van de krachtige La Niña zou zorgen voor een iets koelere lente op het noordelijk halfrond. Het absolute smeltrecord van 2007, toen nog slechts 61 procent van het oorspronkelijke zomer-ijs resteerde, zou minstens één jaar in de boeken blijven.
meismelt
Maar de afgelopen maand mei maakt die voorspelling buitengewoon onzeker, zoals blijkt uit analyse van de satellietgegevens, die bij het NSIDC dagelijks binnenkomen:
Aan het begin van die maand lag het oppervlak zee-ijs van de Noordpool 0,42 miljoen vierkante kilometer onder het langjarige gemiddelde (1979 tot 2000), maar was het ijsoppervlak nog 0,28 miljoen vierkante kilometer groter dan in mei 2007. Aan de einde van de maand was het verschil vrijwel geheel weg, ten teken dat de lentesmelt in 2008 in een aanzienlijk hoger tempo verloopt dan vorig jaar.
Het verlies aan ijs bedraagt nu elke dag 8.000 vierkante kilometer méér dan in dezelfde periode vorig jaar.
6 graden
De reden voor de smelt zijn de bovengemiddeld hoge temperaturen boven het gehele gebied, met een uitschieter boven Baffin Bay, de zee ten westen van Groenland, waar het gemiddeld 6 graden te warm was.
polynya's
Ook een instabiele Arctische Oscillatie bespoedigt de ijssmelt. Aanhoudend krachtige wind boven de Beaufortzee, ten noorden van Alaska, zorgde voor de vorming van polynya's, open plekken in het ijs.
nieuwe terugkoppeling?
Het duidt op een nieuwe positieve terugkoppeling in het Arctische gebied. Doordat het ijs steeds dunner wordt, wordt het gevoeliger voor turbulentie door wind en zeestromingen. De open plekken die zo ontstaan versterken het albedo-effect. Daarnaast vergroot de hoeveelheid gedesintegreerd ijs de uitstroom van zee-ijs uit het Noordpoolgebied, via de 'East Greenland Current' langs de oostkust van Groenland, waar het smelt in het warme water van de Atlantische Oceaan.
en nog een?
Uit recent onderzoek van Jennifer Francis van de Amerikaanse Rutgers Universiteit blijkt nog een andere smeltbevorderende factor actief, zo bericht het NSIDC: een toename van de luchtvochtigheid (veroorzaakt door opwarming) versterkt lokaal het broeikaseffect en bespoedigt smelt. Deze factor valt volgens Francis dit jaar waar te nemen boven de Tsjoektsjenzee, ten noordwesten van Alaska, waar het dit voorjaar bovengemiddeld zwaar bewolkt was, en dus vochtig, en waar de ijssmelt sneller verloopt.
bewolking
Daarmee lijkt gelijk de 'wolkendiscussie - clouds from both sides', te worden kortgesloten: wolken blokkeren zonlicht, dat zorgt voor afkoeling, maar deze weegt niet op tegen de verdere versterking van het broeikaseffect door de hogere luchtvochtigheid en de rol van 'warme deken' van de wolken zelf, die met name de nachttemperatuur flink kan verhogen.
Datum: 23-06-2008
