26-03-08

Opnieuw losbreken grote ijsplaat Antarctica

Slechts enkele jaren na het ineenstorten van de Larsen B ijsplaat, staat het Antarctisch schiereiland weer op het punt een enorme ijsmassa te verliezen.

Uit satellietbeelden van het National Snow and Ice Data Centre, van de Universiteit van Colorado, blijkt dat een ijsplaat van 13.680 vierkante kilometer plotseling is gedesintegreerd en nu op het punt staat volledig in zee te verdwijnen, als gevolg een snelle opwarming van het gebied.

De Wilkins ijsplaat is een brede en dikke plak permanent drijvend ijs in het zuidwesten van het Antarctisch schiereiland, de landtong die in de richting van Zuid-Amerika wijst. Nergens op aarde verliep de temperatuurstijging in de afgelopen 50 jaar sneller dan dit gebied, met een gemiddelde opwarming van 0,5 graden per decennium.

'De ijsplaat moet daar minimaal voor de duur van eeuwen ongeroerd hebben gelegen,' zegt Ted Scambos, hoofdonderzoeker van het NSIDC, die de afbraak het eerst opmerkte. 'Maar warme lucht in combinatie met golven van de oceaan zorgen nu dat de volledige plaat opbreekt.'

Het zee-ijs rond het Antarctisch schiereiland is niet te vergelijken met dat van de Noordpool. Het ijs vormt de uitlopers van massieve gletsjers, die uit de bergen in het achterland komen stromen en voor een deel over de oceaanbodem doorschuren alvorens te gaan drijven. Het zee-ijs is daarmee veel dikker dan dat van de Noordpool. Smelt kan bovendien een belangrijke bijdrage leveren aan zeespiegelstijging, vooral, zoals wetenschappers vrezen, omdat het verdwijnen van de stabiliserende ijsplaten ervoor zal zorgen dat de gebergtegletsjers sneller in zee zullen stromen.

De plotselinge ineenstorting van de ijsplaat gebeurt precies aan de andere kant van het schiereiland waar in 2002 de omvangrijke ijsplaat Larsen B in slechts 30 dagen volledig verdween, waarvan beelden te zien zijn in An Inconvenient Truth van Al Gore. Tussen het ineengestorte deel van de Wilkins ijsplaat en een andere ijsplaat, die in het wereldwijd recordwarme jaar 1998 instabiel is geworden, rest nu nog een smalle strook van slechts 6 kilometer onaangetast ijs.

Het Antarctisch schiereiland wordt aan zowel de oost als de westzijde omringd door meerdere massieve ijsplaten. Als gevolg van klimaatverandering zijn in recente jaren ook 'Prince Gustav Channel', 'Larsen Inlet', 'Larsen A', 'Wordie', 'Muller' en de Jones-ijsplaat in zee verdwenen.

© www.hier.nu