De gletsjers smelten echt

Smeltende gletsjers geven belangrijke aanwijzingen in het volgen van klimaatverandering. De wereld is te warm geworden voor de treffend genoemde “Exit Gletsjer” in Alaska.

Net zoals andere laaggelegen gletsjers smelt hij gestaag, bijna 3 kilometer in de afgelopen 200 jaar. In het Kenai Fjords National Park hebben ze geleerd hoe ze “Exit” en andere gletsjers moeten volgen door constant richtingsborden en voetpaden te verplaatsen. “Op sommige plekken veranderd het zo snel dat we de borden op wieltjes hebben gezet” zegt Fritz Klasner, grondstoffen specialist in Kenai Fjords National Park.

De grote watervoorraden in gletsjers spelen een cruciale rol in de toevoer van rivieren, waterkrachtcentrales en landbouwproductie. Zo zorgen ze voor een constante toevoer van bijvoorbeeld de Ganges, Yangtze en Mekong in Azië, maar ook in andere delen van de wereld.
Een groot deel van de gletsjers smelt snel en het tempo is de afgelopen 10 jaar nog toegenomen ook. Hierdoor hebben gletsjers een centrale plaats in het debat over de oorzaken en gevolgen van klimaatverandering.

Onlangs werd dit nog eens extra duidelijk toen de gletsjers in de Himalaya centraal stonden in een controverse rond een fout in deel 2 van het rapport van het IPCC uit 2007. In dit rapport stond dat alle gletsjers in de Himalaya rond 2035 afgesmolten konden zijn, terwijl dit 2350 moest zijn. De VN heeft onlangs een onafhankelijke commissie ingesteld die het rapport en procedures rond het IPCC gaat onderzoeken. Klimaatsceptici hebben de fouten in deel 2 van het 3000 pagina’s tellende rapport (het deel over de gevolgen van klimaatverandering) aangegrepen om de gehele klimaatwetenschap ter discussie te stellen.

Het bewijs voor het snelle smelten van de gletsjers is echter overweldigend. Een probleem is echter dat in de afgelegen gebieden, zoals de Andes en de Himalaya niemand weet wat er precies gebeurd en hoe snel. Het ontbreken van goede data uit deze gebieden komt voornamelijk door het feit dat de gletsjers zo afgelegen en hoog liggen. Betere metingen en meer onderzoek zijn daar nodig om de risico’s voor de gemeenschappen “stroomafwaarts” in kaart te brengen.

Om dit gat te vullen stelde de Indiase president Manmohan Singh afgelopen maand dat zijn regering een Nationaal Instituut ging opzetten om de gletsjers in de Himalaya te bestuderen. In Europa en Noord Amerika zijn gletsjers over het algemeen wat eenvoudiger toegankelijk en er zijn meer wetenschappers om ze te bestuderen. De Aletsch gletsjer in de Zwitserse Alpen trekt zich bijvoorbeeld al 150 jaar terug. In 2008 waren 79 gletsjers in Zwitserland aan het krimpen terwijl er 5 aan het groeien waren.