30-10-09

Langs Canadese kust geen spoor van meerjarig ijs

Het meerjarige ijs dat zich eens uitstrekte over de Noordelijke IJszee is zo goed als verdwenen, zegt David Barber, professor en hoofd van Arctic System Science aan de Universiteit van Manitoba, Canada.

Uit metingen met satellieten en veldwerk in het poolgebied blijkt dat niet alleen het ijsoppervlak rond de Noordpool snel kleiner wordt, maar dat het resterende ijs bovendien steeds dunner wordt. Het grootste deel bestaat nu uit seizoensijs, dat in de winter vormt en slechts een meter dik wordt. Zeker langs de noordkust van Canada lagen vroeger uiterst dikke plakken zee-ijs, die over duizenden jaren tot wel 80 meter dikte waren gegroeid. Van dit ijs kon Barber tijdens een recente poolexpeditie niets meer terugvinden.

‘We zijn op het noordelijk halfrond bijna door het meerjarige ijs heen’, sprak Barber, uitleg verschaffend op uitnodiging van het Canadese parlement. Hij was met een poolexpeditie op zoek geweest naar een reusachtig stuk ondoordringbaar oud ijs, dat sinds mensenheugenis in de Beaufort Zee had gelegen, bereikbaar vanaf het Inuïtdorp Tuktoyaktuk.

Barber vond echter alleen wat hij beschrijft als ‘rottend ijs’ – een laag ijs van niet meer dan 50 centimeter, waarin lokaal wat ouder stukken zaten vastgevroren.

‘In de 30 jaar dat ik in het hoge noorden onderzoek doe heb ik dit nog nooit meegemaakt. Het is dramatisch.’ De temperatuurstijging verloopt rond de Noordpool ongeveer 3 keer sneller dan de gemiddelde klimaatverandering op Aarde, mede door het albedo-effect.

Volgens Barber bestaat in het gebied nog een andere positieve terugkoppeling: stormen. Door het warmere water neemt de kracht van stormen toe. Het steeds dunnere ijs is daar slecht tegen bestand, waardoor in korte tijd grote open stukken kunnen ontstaan.

Na een lange zoektocht vond het team van Barber uiteindelijk een 16 kilometer lange ijsschots met meerjarig ijs, met een dikte van 6 tot 8 meter. Ze waren er vervolgens getuige van hoe een lange reeks hoge golven ook deze ijsplaat volledig uit elkaar sloeg.

‘De Noordpool is een vroege indicator van wat wij op wereldschaal kunnen verwachten, de komende decennia. We moeten deze waarschuwing zeer ter harte nemen', aldus Barber.

© www.hier.nu / Rolf Schuttenhelm