Klimaatbibliotheek
- Adaptatie: aanpassing aan klimaatverandering
- Al Gore: van bijna president tot klimaatambassadeur
- Albedo: ijssmelt versterkt opwarming
- An Inconvenient Truth: een ongemakkelijke waarheid
- Avoided deforestation: voorkomen beter dan genezen
- Biobrandstoffen: natuur of milieu?
- Biodiversiteit: ongekend waardevol
- Biomassa: eigenlijk kun je overal energie uit halen
- Broeikaseffect: de deken wordt steeds dikker
- Broeikasgassen: de basis zit in de lucht
- CCS: zelfs steenkool kan schoon
- CDM: een schone ontwikkeling
- Koolstofdioxide (CO2): drie minuscule atomen veranderen de hele aarde
- CO2-compensatie: de tweede stap
- CO2-concentratie: de kritische grens
- CO2-opslag: er is een weg terug
- CO2-reductie: de eerste stap
- CO2-emissie (CO2-uitstoot)
- Duurzame energie: schoon en onuitputtelijk
- Ecologische voetafdruk: de aarde is te klein
- El Nino: komt het kindje met kerst?
- Elektrische auto: wanneer stappen we over?
- Emissiehandel: kosten en rechten
- Energiebesparing: klimaat en portemonnee
- Extreem weer: de uitersten zijn het belangrijkst
- Fossiele brandstoffen: graven naar problemen
- Gashydraten: dooi versterkt broeikaseffect?
- Geo-engineering: de moed der wanhoop?
- Aardwarmte: warm water zorgt voor afkoeling
- Gevolgen klimaatverandering: schade per graad
- Groene stroom
- Herbebossing (bosaanplant)
- IJsbeer: zal de klimaaticoon uitsterven?
- Groenland (smelt -)
- IPCC: de boodschap is helder
- Kernfusie: toekomstmuziek
- Klimaat: gemiddelden en verschillen
- Klimaatafkortingen: van AAO tot WUR
- Klimaatbuffer: met grote sponzen hoef je nooit te dweilen
- Klimaatgids: Klimaatverandering van A t/m Z
- Klimaatneutraal: een levensstijl
- Klimaattermen: aanvullend klimaatwoordenboek
- Klimaattop Kopenhagen: de grote finale van de aarde
- Klimaatverandering: oorzaken en gevolgen
- Klimaatverdrag: aanpak van een internationaal probleem
- Klimaatvluchtelingen: honderden miljoenen worden direct getroffen
- Klimaatwet: concreet en krachtig
- Koolstofkringloop: de natuurlijke klimaatbuffer van de aarde
- Kyoto-protocol: nipt, te weinig, maar een goed begin?
- Lachgas (N2O): no laughing matter
- Live Earth Alert: de maatschappij laat zich steeds meer horen
- Methaan (CH4): brandstofverspilling versterkt broeikaseffect
- Mitigatie: de kraan dichtdraaien
- Ontbossing: zowel een oorzaak als een gevolg
- Orkanen: het verband lijkt simpel
- Overstromingen: risico neemt toe door zeespiegelstijging, neerslag, ontbossing en orkanen
- Peak Oil: ver voor de laatste druppel
- Terugkoppelingen: klimaatverandering versnelt zichzelf
- Sequestratie: in beslag nemen en in bewaring stellen
- Antarctica: ook op de Zuidpool is de smelt begonnen
- Noordpool (smelt -)
- Steenkool: onuitputtelijke bron van CO2
- Teerzanden: ontginning onverenigbaar met klimaatdoelen
- Temperatuurstijging: meer dan opwarming alleen
- Verwoestijning: zand, stof en kale rotsen rukken op
- Verzuring oceanen: CO2 veroorzaakt nog meer dan klimaatverandering
- Golfstroom (warme -)
- Waterstof: geen energiebron, maar energiedrager
- Windenergie: traditie heeft toekomst
- Zeespiegelstijging: water zet uit en gletsjers stromen leeg
- Zonne-energie: meest logische energiebron
Duurzame energie: schoon en onuitputtelijk
Energie is duurzaam wanneer deze aan twee voorwaarden voldoet:1. Duurzame energie raakt niet op: de energiebronnen zijn in principe onuitputtelijk.
2. Duurzame energie is schone energie. Schoon wil zeggen: CO2-neutraal.
Voorbeelden van duurzame energie zijn talrijk. De belangrijkste zijn: windenergie, zonne-energie, waterkracht, geothermische energie (aardwarmte) en energie die vrijkomt bij de verbranding van biobrandstoffen en biomassa.
(Alhoewel biobrandstoffen duurzame energie leveren, kan grootschalige teelt van energiegewassen niet-duurzaam zijn, met name wanneer deze zorgt voor ontbossing en achteruitgang van biodiversiteit. Ook is voor de productie van sommige biobrandstoffen veel fossiele energie nodig.) Kernenergie wordt over het algemeen niet tot duurzame energie gerekend. Bij de opwekking van kernenergie komt geen CO2 vrij, maar aangezien er wel nucleair afval ontstaat, kan men het proces niet 'schoon' noemen. Daarnaast is de voorraad uranium op aarde vrij beperkt.
Dat geldt niet voor het proces van kernfusie, waarvoor de grondstoffen onuitputtelijk zijn en waarbij (vrijwel) geen kernafval ontstaat. In de toekomst zou kernfusie daarmee een belangrijke nieuwe bron van duurzame energie kunnen zijn, maar de techniek is voorlopig nog in ontwikkeling (en niet rendabel). Naar verwachting duurt het nog 50 jaar voor deze techniek een bijdrage kan leveren aan de enerigevoorziening.
Afgaande op bovenstaande criteria leveren fossiele brandstoffen géén duurzame energie. De (goedkope) olie- en gasvoorraden zijn beperkt. De vraag groeit sneller dan het aanbod (Peak Oil). Wel zijn er nog grote olievoorraden in teerzanden, onder andere in Canada. De steenkoolvoorraden zijn goed voor ongeveer 1000 jaar het wereldenergiegebruik. Verder bevinden zich op aarde nog grote hoeveelheden methaan in de vorm van gashydraten. Het valt te betwijfelen of deze ooit grootschalig winbaar zullen zijn. Naast de uitputtelijkheid zijn fossiele brandstoffen nog om een andere reden nadrukkelijk niet duurzaam: bij de verbranding van fossiele brandstoffen komen grote hoeveelheden extra CO2 in de lucht, met het versterkte broeikaseffect en klimaatverandering tot gevolg.
Duurzame energie is gewoon voor consumenten beschikbaar. Zo wordt bij de elektriciteitsopwekking voor groene stroom gebruik gemaakt van diverse duurzame energiebronnen. Hetzelfde geldt voor biobrandstoffen, of bijmenging daarvan, zoals biodiesel. Door gebruik te maken van deze mogelijkheden kunnen mensen hun individuele CO2-uitstoot aanzienlijk verlagen.
(Door naast CO2-reductie ook CO2-compensatie toe te passen is het zelfs mogelijk volledig klimaatneutraal te leven.)
