Hier.nu

Temperatuurstijging: meer dan opwarming alleen

Broeikasgassen, zoals CO2 en methaan, houden warmte vast. Door de grote menselijke CO2-uitstoot, neemt de concentratie broeikasgassen steeds verder toe, met het versterkte broeikaseffect tot gevolg. Hierdoor vindt een wereldwijde temperatuurstijging plaats.

De temperatuurstijging vormt de voornaamste uiting van de klimaatverandering. Andere uitingen, zoals neerslagveranderingen, ijssmelt, zeespiegelstijging, orkanen en verwoestijning, zijn feitelijk een gevolg van de temperatuurstijging.

Volgens het IPCC, het gezaghebbende klimaatpanel van de Verenigde Naties, zal de temperatuurstijging die sinds het begin van de 20e eeuw wordt gemeten, in de 21e eeuw versneld doorzetten. In de afgelopen honderd jaar steeg de temperatuur gemiddeld 0,74 graden. In de nieuwe eeuw zal de opwarming minimaal twee keer zo snel verlopen. De meest pessimistische scenario's gaan zelfs uit van een gemiddelde temperatuurstijging tot 6 graden in 2100.

De temperatuurstijging zal echter niet overal even sterk zijn. Waarschijnlijk zal vooral het gebied rond de Noordpool (inclusief Groenland) nog aanzienlijk sterker opwarmen, als gevolg van een afnemende albedo.

Het proces van temperatuurstijging wordt gekenmerkt door enige vertraging. De broeikasgassen die nu worden uitgestoten, zorgen namelijk ook in de toekomst nog voor verhoging van de temperaturen (samen met de extra broeikasgassen die dan worden uitgestoten). Daarnaast wordt een temperatuurstijging van de atmosfeer vertraagd doorgegeven aan de oceanen en aan dikke ijspakketten.

Dit betekent dat het ongebruikelijke weer, dat we nu overal op aarde beginnen te zien, in feite het gevolg is van de uitstoot tot pakweg dertig tot veertig jaar geleden. De meest ingrijpende gevolgen van de klimaatverandering die we nu al hebben veroorzaakt, moeten nog komen.

Om toekomstige temperatuurstijging tegen te gaan, is het daarom essentieel nú emissiereducties te bereiken. De gevolgen van een temperatuurstijging van twee graden zijn al zeer ingrijpend: het aantal mensen met ernstige watertekorten zal oplopen van 1.5 tot 3 miljard en veel ecosystemen, zoals de Noordpool, koraalriffen zullen grotendeels verdwijnen. Bij drie graden loopt het aantal mensen met ernstige watertekorten op tot boven de vijf miljard en wordt 30% van de biodiversiteit bedreigd.. Om de klimaatverandering te beperken tot twee graden, zijn op de kortst mogelijke termijn zeer drastische, wereldwijde CO2-reducties noodzakelijk. Internationale samenwerking is daarbij van het grootste belang: een nieuw klimaatverdrag zal aanzienlijk scherper moeten zijn dan het Kyoto-protocol, en bovendien door meer landen moeten worden nageleefd.