Herbebossing (bosaanplant)

Ontbossing is verantwoordelijk voor 20 procent van de mondiale CO2-uitstoot. Om het broeikaseffect tegen te gaan en significante CO2-reductie te bereiken (mitigatie) is het daarom van belang om in eerste instantie (te proberen) ontbossing te voorkomen, in de klimaatwereld vaak aangeduid met de Engelse term 'avoided deforestation' of REDD, en daarnaast te investeren in herbebossing. Een derde onderwerp dat van belang is, is het tegengaan van bosdegradatie door bosherstel. Het tegengaan van degradatie betekent minder CO2-uitstoot. Bosherstel leidt over het algemeen tot extra opname van CO2.

In het Kyotoverdrag is geregeld dat bosaanplant kan worden ingezet als compensatiemaatregel voor CO2-emissies in de rijke landen. Over dit thema is veel discussie. Een herbebossingsproject hoeft niet automatisch duurzaam te zijn. En ook kan het project vanuit sociaal oogpunt discutabel zijn, als bijvoorbeeld arme boeren moeten vertrekken ten behoeve van dit project. Daarom is het van belang dat bij herbebossingsprojecten de internationaal erkende FSC duurzaamheidscriteria worden gehanteerd.


Daarnaast is een specifiek probleem dat het nieuw geplante bos voor honderden jaren moet blijven bestaan, of dat na eventuele kap een gelijke hoeveelheid emissierechten elders worden gekocht. Om deze reden is afgesproken dat emissierechten uit herbebossingsprojecten altijd een tijdelijk karakter hebben. Dit maakt deze emissierechten een stuk minder aantrekkelijk voor kopers.

Tijdens de klimaatonderhandelingen op Bali is afgesproken om in de toekomst ook het voorkómen van ontbossing en mogelijk het voorkomen van bosdegradatie en bosherstel te belonen via CO2-credits. Om te voorkomen dat een land het ene stuk bos beschermt en het andere laat kappen is afgesproken om te werken met zogenaamde nationale baselines.

Herbebossing kan nog op andere manieren een bijdrage leveren bij de bestrijding van het klimaatprobleem. Bijvoorbeeld door bosaanplant langs kale hellingen. Hellingbossen beschermen ten eerste tegen erosie. Hierdoor blijft een groter aandeel koolstof in de bodem behouden. Daarnaast hebben ze een matigend effect op de rivierafvoer, waardoor het risico op overstromingen afneemt, en tijdens droge periodes juist langer watertoevoer wordt gegarandeerd. Een ander voorbeeld zijn mangrovebossen. Deze kunnen op veel plaatsen het effect van orkanen beperken.

Bovendien kunnen herbebossing en bosherstel dienen voor de versterking van ecologische verbindingszones en andere ecologische klimaatbuffers. Hierdoor kan een deel van de achteruitgang van de biodiversiteit worden voorkomen.

Alhoewel herbebossing en avoided deforestation feitelijk dezelfde positieve effecten hebben, is (vanwege praktische uitvoerbaarheid) alleen herbebossing opgenomen in het CDM van het Kyoto-protocol. Milieuorganisaties pleiten ervoor om in een vervolgverdrag ook een stimulerend mechanisme voor het voorkómen van ontbossing op te nemen.

© www.hier.nu / Rolf Schuttenhelm