Adaptatie: aanpassing aan klimaatverandering

Om het klimaatprobleem te bestrijden, moeten we natuurlijk in eerste instantie zorgen dat we de oorzaak aanpakken, bijvoorbeeld door CO2-reductie en CO2-compensatie.

Maar daarnaast moeten we ons ook voorbereiden op onvermijdelijke klimaatverandering. Door adaptatie. Adaptatie is de aanpassing van de samenleving aan de gevolgen van de klimaatverandering. Je zou kunnen zeggen dat we in eerste instantie de kraan dicht moeten draaien, maar dat we daarna niet moeten vergeten ook nog te dweilen.

Want een deel van de klimaatverandering is al realiteit. En daarmee is ook een deel van de gevolgen onvermijdelijk. We hebben nu al te maken met een temperatuurstijging die in de toekomst zal voortzetten. Door deze opwarming zullen ijskappen smelten en zal ook de zeespiegel stijgen.

Volgens het IPCC is nu in tal van gebieden sprake van meer extreme neerslag, meer droogte en meer hittegolven. Warme en droge gebieden kunnen te maken krijgen met verwoestijning. In het Caribisch gebied is ook sprake van een toename van de kracht van orkanen.

Daarnaast zullen planten en dieren, maar ook ziekteverwekkers, op zoek gaan naar nieuwe leefgebieden. Als dat niet lukt, kunnen ze uitsterven. Als het wel lukt kunnen ze inheemse soorten verdrijven. Overal op de wereld zien we daar nu al voorbeelden van.

Voor mensen kan hetzelfde gelden. Gebieden die last krijgen van overstromingen of juist extreme droogte kunnen massale stromen klimaatvluchtelingen veroorzaken.

Kortom, we zullen wereldwijd te maken krijgen met allerlei gevolgen van klimaatverandering. Door adaptatie kan geprobeerd worden lokaal en op korte termijn deze problemen op te lossen:

Omdat de zeespiegel in de toekomst zal stijgen neemt de kans op overstromingen toe. Daarom zullen bijvoorbeeld de bestaande dijken in Nederland moeten worden verhoogd. Maar de zeespiegel zal langs alle kusten van de wereld stijgen. Ook in arme landen. Bangladesh, een laaggelegen en dichtbevolkt land, heeft bijvoorbeeld geen geld voor zware kustversterkingen. Een van de grote uitdagingen voor het adaptatiebeleid is daarom te zoeken naar manieren om ook ontwikkelingslanden te helpen zichzelf te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering.

Ook natuurlijke systemen kunnen helpen om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen. Zo is herstel van mangrovebossen belangrijk om de gevolgen van orkanen te beperken. Hellingbossen kunnen aardverschuivingen voorkomen bij extreme regenval. En ook in Nederland kunnen klimaatbuffers bijdragen aan de veiligheid van ons land. Daarmee kan bovendien de achteruitgang van de biodiversiteit worden verminderd.

Adaptatie wordt vaak gepresenteerd als de tegenhanger van mitigatie, ofwel de aanpak bij de bron. Maar in werkelijkheid moeten beide middelen naast elkaar worden ingezet, zodat ze elkaar kunnen aanvullen. Zonder reductie van de wereldwijde CO2-emissie zullen de gevolgen van klimaatverandering namelijk alleen maar sterker worden, tot een punt dat ook adaptatie geen substantiële verlichting meer kan brengen.

© www.hier.nu / Rolf Schuttenhelm