24-04-08

Schorskevers slaan toe in warmere bossen: 270 megaton extra CO2

Een keverplaag verwoest uitgestrekte bossen langs de hellingen van de Rocky Mountains in Canada en de Verenigde Staten. Klimaatverandering is oorzaak, én gevolg.

Volgens Canadees wetenschappelijk onderzoek dat onlangs is gepubliceerd in Nature richten de 'mountain pine beetles', een Amerikaanse schorskever, inmiddels bijna evenveel schade aan als bosbranden, die de laatste jaren, door warme en droge zomers, eveneens toenemen.

'In het ergste jaar veroorzaakte een enkele uitbraak van de kever in de zuidwestelijke provincie British Columbia evenveel schade als de gemiddelde aantasting door de jaarlijkse bosbranden in Canada tussen 1959 en 1999,' schrijft Werner Kurz van de Canadian Forest Service.

Normaal gesproken is een bos een 'carbon sink', een plek waar CO2-opslag plaatsvindt - CO2 die anders als broeikasgas in de atmosfeer zou blijven. De kever, Dendroctonus ponderosae, heeft dat veranderd. Dode bomen stoten CO2 uit als ze rotten. 'Dit effect heeft de bossen veranderd van een kleine netto koolstofsink, naar een grote netto koolstofbron,' stellen de onderzoekers.

De kevers leggen eitjes onder de schors van verschillende soorten dennenbomen. De larven hollen de bomen vervolgens van binnen uit. Zodra een boom is geïnfecteerd, is deze niet meer te redden.

In westelijk Canada hebben de kevers momenteel 130.000 vierkante kilometer bos verwoest. Ook in de Verenigde Staten zijn honderdduizenden vierkante kilometers dennenbos ernstig aangetast.
Door klimaatverandering komt de kever in steeds noordelijker bossen voor, met name omdat de larven gevoelig zijn voor invallende vorst in de herfst - die steeds langer uitblijft. De toename van insectenvraat in de bossen van de taiga kan een belangrijke positieve terugkoppeling in het klimaatsysteem worden: temperatuurstijging zorgt voor meer kevers, het afsterven van de bomen voor extra CO2-uitstoot en daarmee versterking van het broeikaseffect.

'De voorspelde emissies van de kevers zijn groter dan de gemiddelde koolstofopslag van alle beheerde bossen in Canada in de afgelopen tien jaar,' zeggen de onderzoekers.

taiga
De boreale bossen, die zich uitstrekken over de taiga-vegetatiezone, zijn vooral in Canada en Siberië van enorme omvang. Naast insectenvraat worden de bossen ook bedreigd door verdroging en een toenemend risico op bosbranden. De noordelijke bossen, en de dikke organische bodems die ze hebben gevormd, bevatten samen een koolstofreservoir van ongeveer 470 gigaton - nog veel meer dan de tropische regenwouden van de Amazone, die naar schatting 'slechts' 70 gigaton koolstof bevatten.

De boreale bossen zijn vooral gevoelig omdat er maar een paar soorten bomen kunnen overleven. De zomers worden voor de huidige bomen te warm, maar de winters zijn nog steeds veel te koud voor de meeste loofbomen, of zuidelijke naaldbomen. Uit onderzoek blijkt dat het ten minste vijf dagen achtereen -34 graden Celsius moet zijn, voor de schorskevers doodvriezen.

De onderzoekers hebben tevens berekend dat de kevers in staat zijn om de volledige emissiereductie van Canada onder het Kyoto-protocol teniet te doen. (Canada haalt zijn verplichting overigens niet: in plaats van de uitstoot met 5 procent te verlagen, is deze inmiddels met 25 procent gestegen.)

De onderzoekers schatten dat de kevers tussen 2000 en 2020 (in een oppervlak van 374.000 vierkante kilometer Canadees bos) 270 megaton CO2 zullen uitstoten, los van andere aantasting van de bossen, en los van de directe uitstoot als gevolg van menselijke activiteiten.

Lees meer:
Meer vraatschade door temperatuurstijging
Canadese taiga kwetsbaar voor klimaatverandering
Wintertemperaturen Canada en Rusland stijgen snelst

© www.hier.nu