09-07-08

Basisjaar omhoog, doel omlaag

Kort nadat de G8 gisteren een emissiedoelstelling voor 2050 uitgaf, is deze weer afgezwakt door de Japanse minister-president en gastheer voor de conferentie, Yasuo Fukuda.

Japan wil voor de doelstelling, de mondiale uitstoot naar 2050 tenminste halveren,

Gisteren maakten de acht rijkste industrielanden bekend, in het kader van het UNFCCC, te zullen pleiten voor een totale emissiereductie van tenminste 50 procent in 2050.

Japan zegt nu dat voor die doelstelling de huidige CO2-uitstoot als basisniveau moet gelden, met 2008 (wellicht 2005) dus als basisjaar. Als dit een officieel standpunt van de G8 betreft, is dat in strijd met het UNFCCC en de wensen van de EU, die 1990 als basisjaar hanteren.

Het is bovendien een nadrukkelijke afzwakking van de ambitie. De mondiale uitstoot is nu meer dan een derde hoger dan in 1990, waardoor halvering ten opzichte van de huidige niveaus zou leiden tot een minimaal 33 procent hogere uitstoot in 2050, dan wanneer zou worden vastgehouden aan het oorspronkelijk overeengekomen basisjaar.

Bovendien worden de landen die tussen 1990 en 2008 nauwelijks enige emissiebeperkingen hebben doorgevoerd daarvoor beloond: deze landen  zouden zo structureel meer emissieruimte kunnen verwerven.

Japan, Canada, VS
Niet verwonderlijk betreft dat met name G8-landen als Japan en Canada, die hun doelstellingen onder het Kyoto-protocol niet lijken te gaan halen, en de Verenigde Staten, die überhaupt geen Kyoto-verplichting hebben en de uitstoot nog elk jaar met tientallen megatonnen CO2 laten toenemen. Zo steeg de uitstoot van de VS tussen 1990 en heden met bijna 20 procent.

EU, Rusland
Voorlopig zou binnen de G8, waartoe ook de EU-landen Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland en Italië behoren, echter onenigheid bestaan over de keuze voor het basisjaar. Van Rusland kan wellicht ook steun worden verwacht om daarvoor het jaar 1990 te handhaven. De Russische uitstoot is sinds de ineenstorting van de Sovjet-economie in 1991 niet gegroeid.

Dat betekent niet dat er verder enig heil van Rusland verwacht hoeft te worden. Alexander Pankin, lid van de Russische delegatie, verwoordt het archaïsche standpunt van het Kremlin als volgt: 'Wij willen bijdragen tot dit doel als het maar duidelijk is dat het niet wettelijk bindend is'.

2050
Bovendien is het maar de vraag of 50 procent emissiereductie in 2050, zelfs ten opzichte van 1990, en zelfs als deze wél bindend is en ook nog in praktijk wordt gerealiseerd, genoeg is. De huidige atmosferische CO2-concentratie bevindt zich al boven de 'veilige zone'. De enige manier om weer binnen die marge te komen is door de mondiale CO2-uitstoot kleiner te maken dan de CO2-opname. En dan liever vandaag dan in 2050. Terwijl de mondiale uitstoot nog steeds toeneemt, zijn er overal tekenen dat de CO2-opname, zowel van de biosfeer op land, alsook in de oceanen, afneemt.

2020
Milieuorganisaties reageren ook kritisch op de klimaatplannen van de G8. Alhoewel concretisering van de discussie voor een wereldwijde doelstelling voor 2050 gewaardeerd wordt, is deze te vrijblijvend als het traject daar naartoe niet wordt gekoppeld aan bindende tussendoelstellingen, waarbij met name het jaar 2020 van groot belang is. Deze doelstellingen voor de middellange termijn zijn tot nog toe niet geformuleerd.

Fukuda zegt wel dat de G8 overeen zijn gekomen om 'ambitieuze tussendoelen' op te nemen voor hun eigen nationale emissies, om de mondiale doelstelling voor 2050 in zicht te houden.

Amerikaanse president
Grote dwarsligger voor een concrete doelstelling voor 2020 blijft de VS. Scheidend president Bush wil het land nog immer niet binden aan een concrete doelstelling, ondanks dat deze voor onderhandelingen ten behoeve van het nieuwe internationale klimaatverdrag essentieel is. De weigering betekent een vertraging tot na de VN-top in Poznan, in december dit jaar. Daarna zal de nieuwe president van de VS, ongeacht de keuze voor Obama of McCain, naar verwachting aanzienlijk coöperatiever zijn.

Desalniettemin hebben beide kandidaten aangegeven dat 'stabilisatie' naar 2020 het hoogst haalbare is. Veel minder dan de volgens het IPCC noodzakelijke reductie om onder kritische temperatuurstijging te blijven. Om een reële kans te behouden onder deze grens te blijven moeten álle rijke landen hun uitstoot in 2020 met tenminste 25 tot 40 hebben verlaagd.

India, China
Vandaag zullen ook leiders van opkomende economieën als China en India bij de G8-top aanschuiven. Zolang de G8 zelf geen concrete uitspraken over emissiereducties voor 2020 hebben gedaan, kan dit ook niet van hen worden verwacht. De discussie zal daarom vooral gaan over technische mechanismen en fondsen, bijvoorbeeld voor adaptatie, avoided deforestation en 'technology transfer', de uitwisseling van schone technologieën.

Lees meer:
G8 voor minimaal 50 procent reductie
G8 komt klimaatbeloften niet na
Japan speelt twijfelachtige rol in klimaatdiscussie

© www.hier.nu